Reconstructie

Betekenis

Reconstructie betreft het herbouwen van verdwenen of verwoeste delen van een gebouw; het doel is het terugbrengen van een ontbrekend deel van de bouwmassa. Omdat gebouwen vaak meerdere bouwfasen kennen, is reconstructie altijd een interpretatie van een specifiek tijdsmoment. Bouwhistorisch onderzoek kan bijdragen aan de keuze voor een passende reconstructie en bij het inschatten van waardestelling en reconstructiekosten.

Toepassing

Toepassingen van reconstructie zijn onder meer:

• Herbouw van delen die door brand of andere oorzaken zijn verdwenen.
• Volledigen van ruïnes of restanten om de oorspronkelijke contouren te herstellen.
• Aanpassen van een gebouw voor economisch of functioneel hergebruik door toevoegingen die gebruik mogelijk maken.
• Creëren van onderscheid tussen origineel en nieuw om historische gelaagdheid te respecteren.

Aandachtspunten

• Bepaal welke bouwfase als referentie geldt; meerdere bouwfasen maken die keuze lastig.
• Gebruik bouwhistorie om reconstructiekeuzes en kosten te onderbouwen.
• Weeg herbouw naar een vermeende oorspronkelijke staat af tegen praktische en functionele eisen; volledige terugkeer naar de oorspronkelijke staat is vaak duur en beperkt functionele invulling.
• Maak nieuwe toevoegingen bij voorkeur reversibel en verwijderbaar zonder schade aan het monument.

Typen / uitvoeringen

Er zijn drie veelvoorkomende uitvoeringsscenario's:

• Reconstructie in oorspronkelijke staat: herbouwen met “oude” materialen en detaillering om terug te keren naar een bepaalde bouwfase.
• Reconstructie met nieuwe materialen en detaillering: het nieuwe deel sluit aan bij de trant van het oude gebouw, maar is qua materiaal en detaillering duidelijk herkenbaar als nieuw.
• Reconstructie in nieuwe vormen en materialen: herbouw in een eigentijdse interpretatie, eventueel geïnspireerd op de oorspronkelijke bouwmassa en met mogelijke toevoegingen.

Toevoegingen

• Ontwerp toevoegingen zodanig dat ze geïnspireerd zijn op het verleden maar duidelijk onderscheiden blijven van het origineel.
• Voer toevoegingen bij voorkeur als doos-in-doos of doos-op-doos uit om reversibiliteit en eenvoudig onderhoud te bevorderen.
• Gebruik toevoegingen om het economisch gebruik en de levensduur van het monument te verlengen; verwijderbaarheid zonder schade is wenselijk.

Voorbeelden

• Reconstructie van een deel van het in 1945 verwoeste kasteel Nederhemert naar een 18e-eeuwse situatie.
• Reconstructie van Koldinghus met een reversibele completering in materiaal en kleur die duidelijk afwijkt van het origineel.