Bestemmingsplan

Betekenis

Een bestemmingsplan is een door de gemeenteraad vastgesteld instrument waarmee voor bepaalde gebieden een bestemming wordt vastgelegd en geregeld wat er wel en niet mag worden gebouwd. Het plan geeft daarmee juridische kaders voor functies zoals wonen, bedrijvigheid, recreatie en infrastructuur en regelt ruimtelijke aspecten zoals bouwvlakken en maatvoeringen.

Toepassing

Een bestemmingsplan wordt toegepast om de ruimtelijke ordening van een gemeente vast te leggen en concreet te maken.

• Vastleggen welke gebieden bestemd zijn voor bijvoorbeeld wonen, industrie, groen of water.
• Aangeven van bouwvlakken waarbinnen gebouwen mogen worden opgericht.
• Voorschrijven van gevelbouwgrenzen, aantal bouwlagen, bouwklassen en dakhellingen.
• Beperken van het aantal te bouwen woningen aan de hand van het aan de gemeente toegewezen contingent.
• Voorbereiden van wijzigingen via een voorontwerp of globaal bestemmingsplan.

Aandachtspunten

• Sinds de invoering van de Omgevingswet op 1-1-2024 wordt de term bestemmingsplan vervangen door omgevingsplan.
• Een bestemmingsplan regelt uitsluitend de bestemming; de toewijzing van woningen of andere functies valt daar niet onder.
• De Huisvestingswet biedt afzonderlijke mogelijkheden voor sturing bij toewijzing.
• Bestemmingsomschrijvingen kunnen overlap bevatten (bijv. wonen met tuinen of dienstverlening).
• Gemeenten zijn sinds 1 januari 2010 verplicht ruimtelijke plannen te digitaliseren en openbaar te maken via RO-Online; plannen zijn ook toegankelijk via het Omgevingsloket.

Samenstelling

Een bestemmingsplan bestaat uit drie onderdelen:

• Plankaart: toont het plangebied met alle bestemmingen, aangegeven met kleuren, lijnen en aanduidingen.
• Regels (voorschriften): bevatten de bindende bepalingen over wat binnen een bestemming wel en niet is toegestaan.
• Toelichting: geeft de motivering voor de keuzes op de kaart en in de regels.

Bestemmingen (voorbeelden)

Veel voorkomende bestemmingen in een bestemmingsplan zijn:

• Wonen
• Kantoor
• Bedrijven
• Horeca
• Dienstverlening
• Groen
• Natuur
• Water
• Maatschappelijk
• Verkeer (inclusief Verkeer‑Verblijf)
• Tuin
• Centrum
• Waarde‑aanduidingen (bijv. archeologisch)

Wijziging en procedure

• Een bestemmingsplan kan onder bepaalde omstandigheden worden gewijzigd, waardoor een gebied een andere bestemming kan krijgen.
• De eerste fase in het opstellen of wijzigen is vaak een voorontwerp bestemmingsplan of een globaal bestemmingsplan dat de gemeente bekendmaakt.