Bolwerk

Betekenis

Een bolwerk was vroeger een veelal rond verdedigingswerk voor of buiten een stadsmuur of -omwalling. Het kon van aarde zijn gemaakt maar ook uit steviger materiaal bestaan. Later werd de term ook gebruikt als synoniem voor bastion en in bredere zin voor een belangrijk, niet nader gedefinieerd verdedigingswerk.

Toepassing

Komt voor in vesting- en stadsverdedigingen.

• Voor- of buitenwerk bij stadsmuren en omwallingen
• Opgebouwd als aarden of steviger (bijv. stenen) uitbouw
• Als aanduiding voor een bastion in latere terminologie
• Algemeen gebruik als omschrijving voor een belangrijk verdedigingswerk

Aandachtspunten

• Vaak is een bolwerk rond van vorm.
• Constructiemateriaal varieert van aarde tot steviger materialen.
• De term werd later vaak gelijkgesteld aan bastion.
• Het woord is via het Frans beïnvloed; daaruit ontstond ook boulevard, dat met een andere betekenis terugkeerde in het Nederlands.
• Engelse gelijkwaarden in gebruik: bulwark, buttress, bastion, fortress, fortification, stronghold.

Verschil met bastion

• Oorspronkelijk: bolwerk beschrijft vaak specifiek een rond buitenwerk bij een omwalling.
• Later gebruik: bolwerk en bastion worden veelal als synoniemen gehanteerd.
• Algemeen gebruik: bastion wordt daarnaast ook in bredere, minder nauwkeurige zin gebruikt voor een belangrijk verdedigingswerk.