Boogtrommel

Betekenis

De boogtrommel is de ruimte tussen de bovendorpel van een deur of raam en de boven het timpaan liggende boog, en vormt de vulling van het boogveld. De vulling is vaak in reliëf uitgevoerd en bevat veelal figuratieve voorstellingen; Engels: tympanum.

Toepassing

De boogtrommel komt vooral voor in religieuze architectuur.

• Boven portalen van Romaanse en Gotische kerken.
• Als reliëfvulling van het boogveld bij ingangen en portalen.
• Voorstellingen in de boogtrommel hebben vaak een bijbelse achtergrond.
• Historische voorbeelden omvatten bekende timpaanvoorstellingen zoals die van Egmond en Nieuwenhagen.

Aandachtspunten

• Boog plus boogveld vormt de bovenzijde van een halve trommel, waarbij het boogveld met de voorstelling als (half) vlies fungeert.
• De boogtrommel is doorgaans in reliëf uitgevoerd en kan figuratieve en narratieve afbeeldingen bevatten.
• De term kan verwarrend zijn ten opzichte van andere 'trommel'-begrippen; betekenis hangt af van de architectonische context.

Verschil met koepeltrommel

• Bij een boogtrommel is "trommel" het (half)vlies van het boogveld met voorstelling.
• Bij een koepeltrommel (tamboer) verwijst "trommel" naar de cilinder of schacht waarop een koepel rust, niet naar een vlies met voorstelling.

Voorbeelden

• Timpaan van Egmond: boogtrommel in rode zandsteen met voorstellingen van Petrus, graaf Dirk VI van Holland en gravin Petronella; anoniem; 1112 (Rijksmuseum).
• Timpaan of boogtrommel van de kerk "Onze Lieve Vrouw der Hulp der Christenen", Nieuwenhagen (kerkgebouwen in Limburg).

Zie ook: trommel.