Cantileverbrug

Een cantileverbrug is een brug waarvan de vloer aan één zijde is ingeklemd en aan de andere zijde vrijhangt.

Betekenis

Een cantileverbrug is een brugconstructie waarbij de vloer slechts aan één kant stijf is vastgezet en het andere einde in principe vrij in de lucht hangt. Door die éénzijdige inklemming ontstaan grote trekkrachten in het verankerde deel en bewegingen bij de overgangszone tussen de vrije delen.

Toepassing

Cantileverbruggen worden toegepast waar een deel van de overspanning of het wegdek niet continu kan worden ondersteund.

  • Bruggen met vrije, uitkragende delen die over water of andere obstakels reiken.
  • Constructies opgebouwd uit stalen spanten of gewapend beton.
  • Specifieke uitvoeringspunten zoals het samenkomen van vrije delen, vaak uitgevoerd als apart stukje wegdek met stalen spanten of beton.
  • Tandheelkunde: vrij-eindigende (cantilever) bruggen met pijlers aan één zijde van een ontbrekende tand of kies.

Aandachtspunten

  • Verankeren: zorgen voor zeer stevige verankering waar de vloer is ingeklemd vanwege de grote trekkrachten.
  • Scharnieren: de samenkomst van vrije delen dient scharnierend ontworpen te zijn om bewegingen toe te laten.
  • Constructiemateriaal: kiezen tussen stalen spanten en gewapend beton afhankelijk van belasten en ontwerp.
  • Tandheelkundig gebruik: rekening houden met grotere krachten op resterende tanden of kiezen, wat de levensduur kan beperken.

Materialen / uitvoeringsvormen

  • Stalen spanten: veel staalstructuren in balken en staven vormen het draagframe van de vloer.
  • Gewapend beton: vloer kan geheel of gedeeltelijk uit gewapend beton bestaan.

Bekend voorbeeld

  • Forth Bridge (Firth of Forth, Schotland): ontworpen door John Fowler en William Barlow, gebouwd in 1890; kent een grote hoeveelheid stalen balken en staven en vereiste lange tijd constant schilderonderhoud. Sinds 2011 is er een 3-laags verfsysteem aangebracht dat circa 20 jaar meegaat, waardoor men verwacht dat opnieuw verven pas na 2030 nodig zal zijn.

Opmerking: Engels gebruikelijke termen zijn "cantilever bridge" en voor de balkvorm "cantilever beam" (ook wel vrijdragende balk of consolebalk).