Composiet

Betekenis

Een composiet is een samengesteld materiaal waarin een bindmiddel (meestal een hars) twee of meer verschillende componenten of materialen samenhoudt zodat het geheel betere eigenschappen krijgt dan de afzonderlijke delen. De term wordt ook algemeen gebruikt voor samenvoegingen van twee verschillende materialen, bijvoorbeeld hout en beton, en behoort tot de klassieke orden van materiaalindeling.

Toepassing

Composieten vinden toepassing in uiteenlopende bouw- en afwerkingsproducten.

• Werkbladen en keukenbladen van vermalen graniet of kwarts gebonden met harsen.
• Schaaldelen en profielen (schaaldaken, mallen voor geveldelen).
• Gevelbekledingen en reliëf-sandwichpanelen.
• Terrasplanken en andere hout/kunststofproducten voor buiten.
• Deurdorpels, venster- en raamdorpels, muurafdekkers en plinten.
• Dakbedekkingen als vervanger van natuurstenen leien.
• Brugdekken en andere civieltechnische toepassingen.

Aandachtspunten

• Gevoeligheid voor vlekken en thermoshock bij steenachtige composiet-aanrechtbladen; vlekken kunnen in het blad trekken en hete pannen kunnen schade veroorzaken.
• Esthetiek van composietplanken kan afwijken van natuurlijke houtuitstraling; holle delen van veel planken kunnen ongunstig zijn bij grillige ontwerpen.
• Beperkte ervaring met grote, volledig composietconstructies; 100% composiet-bruggen worden doorgaans als fiets‑/voetbruggen toegepast en zijn vooralsnog niet geschikt als autobrug.
• Onderhoud en reiniging vereisen vaak specifieke producten of procedures.

Materialen / uitvoeringsvormen

• Harsen als bindmiddel: epoxy, polyester, fenol en vinylester.
• Vul- en versterkingsmateriaal: glasvezels, aramidevezels, koolstofvezels, textiel, vergruisde natuursteen en houtvezels.
• Kernmaterialen in sandwichconstructies: honingraatstructuren (bijv. aluminium), fenolschuim, balsahout.
• Combinatie met grovere hoofdmaterialen: pvc, polystyreen, kwarts en natuursteen.
• Biocomposiet: zowel hars als vezel uit natuurlijke bronnen (bijv. plantaardige olie en vlasvezels); vertoont afwijkende kruip‑, vermoeiings‑ en thermische eigenschappen ten opzichte van glasvezelversterkte kunststoffen.
• Beton als bijzondere composietvorm waarbij cement als bindmiddel fungeert.

Productie / uitvoering

• Vacuüminjectie (vacuum infusion): het product wordt onder vacuüm gebracht waarna epoxyhars in het product wordt gezogen.
• RTM (Resin Transfer Moulding): harsinjectie in gesloten mallen; proces kan vooraf gesimuleerd worden.
• Gieten en persen: bij composietwerkbladen wordt granietgruis vermalen en onder hoge druk met harsen tot platen geperst.

Verbeterde eigenschappen

• Duurzaamheid en betere mechanische eigenschappen.
• Brandvertragendheid door toevoeging van additieven en vulstoffen (bijv. aluminiumnitraten, siliciumcarbides).
• Verlaging van de uitzettingscoëfficiënt om scheurvorming te beperken.
• Mogelijkheid tot andere kleuren, hitte- en krasbestendigheid, vlekbestendigheid.
• Weerstand tegen bepaalde chemicaliën, corrosie en indringen van vocht; betere schimmelbestendigheid.
• Lager onderhoud en verminderde rookvorming bij verbranding.