Cv-ketel, combi-ketel

Betekenis

Een cv-ketel is de ketel die het verwarmingswater van een centrale verwarmingsinstallatie opwarmt; een combiketel combineert deze functie met de directe productie van warm tapwater. De ketel vormt zo het hart van de verwarmingsinstallatie en bepaalt in grote mate het energetisch rendement en het comfort.

Toepassing

De cv-ketel wordt toegepast in woningen en kleine gebouwen.

• Verwarmen van radiatoren en/of vloerverwarming.
• Leveren van warm tapwater bij combiketels.
• Meestal gekozen als gesloten toestel met afvoer van rookgassen naar buiten.

Aandachtspunten

• Bereken de benodigde capaciteit zorgvuldig op basis van het woningvolume en corrigerende factoren.
• Controleer of het toestel een gesloten of open uitvoering is en zorg bij open toestellen voor een eigen aanvoer van verse lucht van buiten.
• Houd rekening met het rendementstype (HR of VR) bij keuze en verwachte energiekosten.
• Controleer het expansievat bij installatie en tijdens onderhoud; te kleine vaten veroorzaken vaak problemen.
• Ontluchten bij borrelende radiatoren en leidingen; automatische ontluchters kunnen aanwezig zijn maar handmatig ontluchten blijft soms nodig.

Capaciteit

• Globale berekening: woninginhoud (m³) × 80 W/m³ als uitgangspunt.
• Alternatieve factor: 60 W/m³ wordt soms gehanteerd afhankelijk van isolatie en woningtype.
• Voorbeeld: een woning van 300 m³ heeft ongeveer 300 × 80 = 24 000 W (24 kW) nodig.
• Corrigerende factoren:
  • Hoek- en vrijstaande woningen: +20%
  • Dubbelglas: −10%
  • Geïsoleerde muren: −10%
  • Tussen twee woonlagen: −10%

Types en rendement

• HR-ketel (Hoog Rendement): vrijwel alle nieuwe ketels; onderverdeeld in HR100, HR104 en HR107 met theoretische minimale rendementen van respectievelijk 100, 104 en 107.
• VR-ketel (Verbeterd Rendement): oudere typen met rendement onder de 90%; vaak eenvoudiger en minder complexe elektronica.

Open versus gesloten toestel

• Gesloten toestel: neemt verbrandingslucht uit de directe omgeving van het toestel maar niet uit de woonruimte; heeft doorgaans een afvoer "pijpje naar boven".
• Open toestel: haalt verbrandingslucht uit de ruimte; vereist voldoende toevoer van verse lucht van buiten. Plaats een open toestel niet in een ruimte grenzend aan een slaapkamer zonder eigen luchttoevoer.

Veelvoorkomende problemen

• Expansievat: vaak zwak punt; een te klein geplaatst vat leidt na enkele jaren tot vervanging.
• Tikken: radiatoren zetten uit door warmte; tikken van leidingen kan optreden bij te strakke bevestigingsbeugels.
• Ontluchten:
  • Oorzaak: teveel lucht in radiatoren en leidingen veroorzaakt borrelende geluiden.
  • Werkwijze: laat cv-water door alle radiatoren lopen zodat lucht kan worden meegenomen; automatische ontluchting kan bestaan.
  • Handmatig (gedeeltelijk beschreven): markeer de normale stand van elke radiatorkraan, zet alle radiatorkranen helemaal open, zet de centrale thermostaat hoog zodat de cv aanslaat en radiatoren warm worden (ongeveer 15 minuten), zet vervolgens de thermostaat laag, zet de cv-ketel uit en draai de radiatorkranen dicht; daarna wachten (in de beschrijving wordt een wachttijd van circa 15 minuten genoemd).