Warmtenet

Betekenis

Een warmtenet is een systeem waarbij warmte centraal wordt opgewekt en via geïsoleerde leidingen naar gebruikers wordt gedistribueerd. In woningen geeft een warmtewisselaar in de afleverset de ontvangen warmte af aan de verwarmingsinstallatie en eventueel aan het warm tapwater; het afgekoelde water stroomt daarna terug naar de centrale.

Toepassing

Warmtenetten worden ingezet om centraal opgewekte warmte bij eindgebruikers te brengen.

• Distributie van warmte vanuit een centrale bron (bijv. restwarmte van elektriciteitsproductie, industrie, datacenters).
• Levering van warmte aan woningen via geïsoleerde primaire leidingen en een warmteoverdrachtstation.
• Warmteoverdracht in de woning via een warmtewisselaar als onderdeel van de afleverset.
• Meting van individueel verbruik met een warmtemeter in de afleverset.

Aandachtspunten

• Beschikbaarheid is beperkt; in 2024 was circa 6% van de woningen aangesloten op een warmtenet.
• De eenmalige aansluitkosten kunnen hoog zijn (2024: 5.250,24 euro voor 1 nieuwe aansluiting inclusief 25 meter leiding).
• Voor zeer energiezuinige nieuwbouwwoningen is een warmtenet vaak minder interessant vanwege de lage warmtevraag en de aanlegkosten.
• Aansluiting op een warmtenet kan een aardgasaansluiting overbodig maken als ook elektrisch gekookt wordt.
• Warmtebronnen voor het net variëren en kunnen biomassa, WKO, riothermie, aquathermie, geothermie of andere bronnen zijn.

Werking / principe

• Centrale opwekking: warmte wordt centraal geproduceerd, bijvoorbeeld als restwarmte of door verbranding/andere bronnen.
• Transport: heet water stroomt via geïsoleerde primaire leidingen van de centrale naar warmteoverdrachtstations en verder naar individuele woningen.
• Aflevering: in de woning neemt een warmtewisselaar in de afleverset de warmte over voor cv-leidingen en eventueel warm tapwater.
• Terugloop: het afgekoelde water keert via retourleidingen en de afleverset terug naar de centrale voor hergebruik of verdere verwerking.
• Metering: het verbruik van warmte wordt per woning geregistreerd met een warmtemeter.

Voordelen

• Geen individuele cv-ketel of warmtepomp nodig; in elke woning is wel een warmtewisselaar vereist.
• Lager risico op koolmonoxidevergiftiging door afwezigheid van een verbrandingsketel in de woning.
• Mogelijkheid om de gasaansluiting te laten vervallen; dit kan ongeveer 250 euro per jaar schelen (leverings- en netbeheerskosten).
• Gebruik van diverse warmtebronnen mogelijk, waaronder duurzame bronnen en reststromen.
• Aansluiting en onderhoud van de centrale voorzieningen worden centraal geregeld; vervallen aanschaf en onderhoud van een cv-ketel besparen gezamenlijk circa 200 euro per jaar, terwijl de huur van een individuele afleverset ongeveer 150 euro per jaar kan bedragen.
• Verwarming in de woning blijft bedienbaar via gebruikelijke bediening zoals een thermostaat.

Nadelen

• Beperkte beschikbaarheid en uitbreiding naar nieuwe gebieden kan kostbaar zijn.
• Voor nieuwbouwwijken met zeer lage warmtevraag zijn warmtenetten vaak economisch onverstandig.
• De warmtebron van het net is niet altijd duidelijk of lokaal (kan variëren van fossiele naar duurzame bronnen).
• Hoge eenmalige aansluitkosten kunnen de potentiële besparingen op individuele verwarmingsapparatuur grotendeels tenietdoen.

Typen en uitvoeringen

• Lokaal WKO-net: een zeer lokaal warmte- en koude-opslagnet kan ook als warmtenet functioneren; veel nadelen van grootschalige stadsverwarming zijn op zulke lokale systemen minder van toepassing.
• Temperatuursvarianten: warmtenetten bestaan in verschillende temperatuurklassen, waaronder lagetemperatuurnetten (lt-warmtenet) met aangepaste afgiftesets en installatiecomponenten voor lage aanvoertemperaturen.

Economie / kosten

• Potentiële jaarlijkse besparingen door het vervallen van een gasaansluiting bedragen circa 250 euro (leverings- en netbeheerskosten).
• Besparing op aanschaf en onderhoud van individuele ketels wordt geschat op circa 200 euro per jaar; huur van een afleverset bedraagt ongeveer 150 euro per jaar.
• Voorbeeld van een eenmalige aansluitkost in 2024: 5.250,24 euro voor één nieuwe aansluiting inclusief 25 meter leiding.