Damwanden

Betekenis

Damwanden zijn bouwkundige schermen die grond en/of water tegenhouden en zo ruimte creëren voor constructies of ontgravingen. Ze dienen als kerende structuur voor grond- en waterdruk en kunnen ook deel uitmaken van funderingen of tijdelijke bouwkuipen.

Toepassing

Damwanden worden toegepast in uiteenlopende werken.

• Keermuren en kademuren
• Kelderwanden en kelderachtige constructies
• Parkeergarages en bouwputten
• Oevers en kanaalbeschoeiingen
• Leidingsleuven, tunnels en duikers
• Viaducten, stuwen en landhoofden
• Geluidsschermen en bodemsaneringsprojecten
• Waterdichte schermen

Aandachtspunten

• Kies het profiel en materiaal passend bij technische en economische eisen; U-profielen bieden een breed assortiment om daaraan te voldoen.
• Zorg voor geschikte bevestiging van ankerstangen en scharnierverbindingen, ook bij onderwaterconstructies.
• Houd rekening met de stabiliteit van gesloten celconstructies: platte damwanden vertrouwen op het eigen gewicht van de grondmassa binnen de omhulling.
• Overweeg gecombineerde systemen zoals HZ-wanden wanneer zowel kerende als funderende functies vereist zijn.
• Bepaal de inbrengmethode (trillen/resoneren, heien of drukken) aan de hand van grond- en watersituatie.

Soorten damwanden

Veel gebruikte types en uitvoeringen worden hieronder kort beschreven.

• Houten damwand

  • Bestaat uit houten planken; varianten combineren hardhout en naaldhout via vingerlas om duurzaamheid daar te brengen waar aantasting kan optreden en onbehandeld vuren onder water te gebruiken.
  • Toepassingen: oeverbescherming en het tegenhouden van wegzakkende grond.

• Stalen damwand

  • U-profielen: breed assortiment met verschillende geometrische kenmerken, grote profielhoogte en flensdikte, en gemakkelijke bevestiging van ankers en scharnieren, ook onder water.
  • Z-profielen: ononderbroken lijf ter hoogte van de neutrale lijn en symmetrische plaatsing van sloten; kenmerken zijn een gunstige verhouding tussen weerstandsmoment en massa, een verhoogd traagheidsmoment en snelle uitvoering door grote profielbreedte.
  • HZ-wand: gecombineerd systeem met HZ-profielen als hoofdelementen en dubbele AZ-profielen als tussenplanken; vervult zowel kerende functies als het opnemen van hoge verticale belastingen als funderingspalen.
  • Platte damwandprofielen: ontworpen voor gesloten celvormige constructies; stabiliteit komt doorgaans van het eigen gewicht van de grondmassa binnen de stalen omhulling; gebruikt bij relatief ondiep gelegen vast gesteente of wanneer de ontgravingsdiepte belangrijk is.
  • Overige stalen uitvoeringen: sleufbekistingsprofielen (RC-profielen), combiwanden en platte wanden.

• Betonnen damwand / damwandplank

  • Betonvarianten en prefab damwandplanken worden toegepast waar staal of hout minder geschikt is.

• Kunststof damwand

  • Kunststofuitvoeringen worden ook onderscheiden; specifieke eigenschappen en toepassingen variëren per product.

Inbrengen en trekken

• Inbrengen van damwanden kan gebeuren door trillen of resoneren, heien of drukken, afhankelijk van bodem- en watersituatie.
• Damwanden kunnen na gebruik worden getrokken; voor trekken bestaan specifieke uitvoeringsmethoden die in functie van materiaal en situatie worden gekozen.

Waterdichtheid van stalen damwanden

Waterdichtheid is een aandachtspunt bij stalen damwanden en wordt in ontwerp en uitvoering expliciet meegenomen.

Bouwkuipen

Bouwkuipen worden vaak voorzien van damwanden om de benodigde ruimte voor bouw- en ontgravingswerken te beveiligen en droog te houden.