Deuvel

Betekenis

Een deuvel (ook: duvel, pen) is een meestal houten, ronde pen die wordt gebruikt om houtdelen te verbinden zonder zichtbare bevestigingsmiddelen. Door de deuvel gedeeltelijk in te boren ontstaat meestal een onzichtbare verbinding; gelijmd met houtlijm levert dit een zeer sterke verbinding op, terwijl niet-gelijmde deuvels reversibel zijn en zonder schade te demonteren.

Toepassing

Deuvels worden toegepast waar esthetiek en/of reversibiliteit belangrijk zijn.

• Bij raam- en kozijnverbindingen
• In restauraties en herstelwerk waar houtverbindingen later opnieuw moeten kunnen worden gemaakt
• Bij alle houtverbindingen waarbij schroeven of zichtbare bevestigingen ongewenst zijn
• In samengestelde verbindingen waar meerdere deuvels samen extra stevigheid bieden

Aandachtspunten

• Boren: eerst een gat boren met de juiste diameter in beide te verbinden houtdelen.
• Lijming: gelijmd met houtlijm geeft hoge sterkte; zonder lijm blijft de verbinding demonteerbaar.
• Esthetiek: gedeeltelijk inboren maakt een onzichtbare aansluiting mogelijk.
• Stevigheid: meerdere deuvels verhogen de draagkracht en stabiliteit van de verbinding.

Materialen / uitvoeringsvormen

• Vorm: doorgaans een ronde pen van hout.
• Varianten en verwante uitvoeringen: dwarskrachtdeuvel, plaatdeuvel, schroefdeuvel, ringdeuvel.
• Andere termen: ook aangeduid als duvel of pen; in het Engels vaak "dowel" en bij bepaalde toepassingen "shear stud" of "shear plate" (bij staal/gewapend beton).

Etymologie

De oorsprong van het woord is onzeker; het kan afgeleid zijn van het Protogermaanse dubila (van dub 'slaan') en mogelijk verwant aan de Griekse vorm tuphoi. Regionale benamingen zijn onder andere deugel (Vlaams), degel (West-Vlaams) en devel (Frans-Vlaams).