Dieren-hulpmiddelen

Betekenis

Dieren-hulpmiddelen omvatten fysieke voorzieningen en beheermaatregelen die het leefmilieu van dieren verbeteren, hun veiligheid verhogen en de kansen op voortplanting vergroten. Ze richten zich zowel op wilde dieren als op weidedieren en waterleven.

Toepassing

Dieren-hulpmiddelen worden toegepast in uiteenlopende omgevingen om habitatkwaliteit en dierenwelzijn te verbeteren.

Natuurgebieden en landschappen: ontsnippering en variatie in beplanting.
Waterkanten en vijvers: natuurlijke beschoeiing en voldoende waterhoogte.
Stedelijk bouwen: groengevels, groendaken en natuurinclusief bouwen.
Landbouw en weiden: beheer van maaien, schaduw en winterbeschutting.
Onderwater- en zeegebieden: bodemstructuur en verontreinigingspreventie.
Tuinen en kleine landschappen: nestkasten en bloeiende aanplant.

Aandachtspunten

Markeer en controleer op nesten vóór maaien; maai bij voorkeur overdag.
Stel robotmaaiers zo in dat ze alleen overdag maaien; Wallonië plant een verbod op robotmaaien van 18:00 tot 09:00 (juli 2025).
Vermijd het extra verlagen van de grondwaterstand om kruidenrijk gras en polderbloemen te behouden.
Beperk vissen en voorkom lozing van afval en schadelijke chemicaliën in water.
Voor weidedieren: zorg voor schaduw en beschutting, bijvoorbeeld door bomen, struiken of verhoogde zonnepanelen op ±2 m hoogte.

Voorbeelden van hulpmiddelen en maatregelen

Nestkasten voor vogels, insecten, vleermuizen, egels en eekhoorns.
Groengevels en groendaken om meer groen en bloeiende plantensoorten te bieden.
Natuurlijke beschoeiing met geleidelijk oplopende oevers.
Bloeiende planten, struiken en bomen die voedselaanbod en schuilplaatsen bieden; voorbeelden: meidoorn, lijsterbes, kers, winterlinde, wilde appel, zilverberk, esdoorn, schietwilg (Salix alba), zomer- en wintereik.
Bijvriendelijke bomen: honingboom (Styphnolobium/Sophora), bijenboom (Tetradium), acacia (Robinia pseudoacacia), els en hazelaar.
Konijnbestendige planten voor landelijke tuinen waar konijnen ongewenst zijn.
Ruwer, meer geaccidenteerd zeebodemmateriaal zoals gezonken schepen of metselwerk-puin om hechtingsoppervlakken en schuilplaatsen te creëren.

4 V's: kernprincipes

Voedsel: struiken, bloeiende planten en wintervoer verstrekken.
Veiligheid: structuren en ruwe materialen bieden schuilplaatsen en bescherming.
Variatie: diversiteit in beplanting en structuren voor verschillende soorten.
Voortplanting: nest- en voortplantingsplaatsen faciliteren (nestkasten, ruige graszones).

Varkenspest: voorbeeld van beheersmaatregelen

Bij de bestrijding van varkenspest in Wallonië werden meerdere maatregelen ingezet:

Ruime besmette verboden zones snel afbakenen en publiek en jagers weghouden.
Wilde zwijnen opsporen met speciale teams, camera's en vallen.
Dode dieren onmiddellijk vernietigen.
In een bufferzone rond de besmette zone de everzwijnenpopulatie via afschot klein houden.
Informatiecampagnes richten op verschillende groepen in de samenleving.
Trof f g e v a r e n varkenshouders compenseren (zoals gerapporteerd door regionale berichtgeving).