Dubbel grondgebruik

Betekenis

Dubbel grondgebruik verwijst naar het benutten van dezelfde bodem- of luchtruimte voor meerdere functies door daarover of daarin te bouwen. Daardoor ontstaan bouwvolumes boven wegen, rails, waterlopen, stations of op constructies zoals tunneldaken en geluidswallen, wat extra gebruiksruimte oplevert en ruimtelijke meerwaarde kan bieden.

Toepassing

Dubbel grondgebruik komt voor bij verschillende ingrepen en locaties.

• Bouwen boven wegen, spoorlijnen of rivieren.
• Bouwen boven stations en andere openbaarvervoerlocaties.
• Aanleggen van sportvelden of andere voorzieningen op tunneldaken.
• Inbouwen van functies in geluidswallen.

Aandachtspunten

• Financiële aantrekkelijkheid: overbruggen van wegen met hoogbouw kan economisch aantrekkelijk zijn, zoals bij de Utrechtsebaan in Den Haag.
• Leefbaarheid: woningbouw in en boven stationsgebieden verhoogt vaak de leefbaarheid door meer woningen en groen.
• Bouwtechniek: bouwtechnisch zijn veel oplossingen mogelijk; ontwerp en uitvoering moeten op locatie afgestemd worden.
• Architectuur en beeld: integratie in constructies (bijv. geluidswallen) kan leidingen verbergen en een strak beeld geven.

Voorbeelden

• Overbruggingen en hoogbouw boven de A12 (Utrechtsebaan) in Den Haag.
• Woningbouw boven stationsgebieden en op stationsposten, met verbetering van de omgeving (voorbeeld: Maanplein in Heerlen).
• Paalwoningen (kubuswoningen) van Piet Blom: kubussen op een punt op een toegangspaal - gerealiseerd in 1974 in Helmond en in 1982 aan de Blaak in Rotterdam; de paalwoningen in Helmond zijn in 2015 als gemeentelijk monument aangewezen.
• Bouwen in een geluidswal bij de A20 in Rotterdam, met een verdiepte strook in het dak die pijpjes onttrekt aan het zicht.
• Bebouwde bruggen als historische voorbeelden van dubbel ruimtegebruik (vergelijk Ponte Vecchio in Florence).