Funderingsherstel

Betekenis

Funderingsherstel is het vervangen of herstellen van aangetaste of kapotte onderdelen van de fundering, doorgaans met staal en beton. Meestal doelmatig als geheel vernieuwde fundering, maar soms volstaat het herstel van specifieke onderdelen.

Toepassing

Funderingsherstel voorkomt verdere schade en herstelt de constructieve draagkracht.

• Herstellen van funderingen onder vloeren, gevels en dragende muren.
• Vervangen of herstellen van paalkoppen en paalverbindingen bij paalfunderingen.
• Verstevigen van de ondergrond bij funderingen op staal via injectietechnieken.

Aandachtspunten

• Begin met gedegen bodem- en funderingsonderzoek om de juiste herstelmethode te kiezen.
• Vloeren, gevels en dragende muren kunnen bijkomend hersteld moeten worden; pas na funderingsherstel is duurzaam herstel van de constructie mogelijk.
• De keuze van techniek hangt af van de situatie en projectomstandigheden.
• Paalkopverlaging is alleen mogelijk bij vurenhouten palen.
• Veranderingen in grondwaterstand kunnen tot rot van paalkoppen leiden en vereisen specifieke maatregelen.

Hersteltechnieken

Funderingsherstel omvat verschillende technieken, te kiezen na onderzoek:

• Tafelconstructie / tafelmethode: plaatsen van een nieuwe fundering waarbij een nieuwe vloer op segmentpalen via inkassingen de bestaande muren draagt.
• Uit de muur gedrukte palen: nieuwe palen worden via de bestaande muur in de grond gedrukt om de muren te dragen.
• Randbalk: een randbalk draagt de belasting van de muren over op nieuwe palen.
• Dunne buispalen (micro-piles): inbrengen van dunne buispalen die met nastelbare beugels de funderingsbalken ondersteunen.
• Paalkopverlaging: vervangen van aangetaste paalkoppen door betonnen paaldelen (toepasselijk bij vurenhouten palen).
• Injectietechniek met kunsthars (bij funderingen op staal): verstevigen van de ondergrond door injectie in de bodem.

Onderzoeken vooraf

Goed funderingsherstel begint met onderzoek naar bodem en bestaande fundering:

• Funderingsinspectie en houtonderzoek: visuele inspectie via een uitgegraven inspectieput, vaak ter plaatse van de voorgevel.
• Grondonderzoek (sondering): informatie over bodemopbouw, grondsoorten en draagkracht; sonderingen wijzen de diepte van een stabiele zandlaag aan waarop palen moeten rusten.
• Proefbelasting van houten palen: vaststellen van de draagkracht van individuele palen.
• Praktische uitvoering van sonderingen: boorgaten van circa 10 cm diameter en tot 18 m diep om zandlagen te bepalen; boren binnen of buiten afhankelijk van toegankelijkheid (binnenshuis vaak beter bij beperkte straal).
• De constructeur heeft het sonderingsrapport nodig om soort en lengte van palen aan te geven; eventueel kan een speciaal funderingsadvies worden aangevraagd.

Documentatie en aanvullende onderwerpen

Het Handboek Funderingsherstel behandelt uitgebreide onderwerpen die bij herstelprojecten aan bod komen, onder meer:

• stappenplan, risicobeoordeling en monitoren van scheuren;
• juridische en verzekeringstechnische aspecten, communicatie met eigenaars en financieringsplan;
• vergunningen, contract, kwaliteitsborging, ontwerp en berekeningen;
• metselwerk, paalbelasting, krachtsverdeling en schijfwerking;
• veelvoorkomende gebreken van paalfunderingen, inkassingen, stut- en stempelwerk;
• specifieke herstelmethoden bij fundering op palen (heien, schroeven, drukken, pulsen, tafelmethode, paalkopverlaging, randbalken, voorgespannen betonbalken) en bij fundering op staal (injecties, liften van de funderingsplaat, versterken bestaande fundering).