Geleding
Geleding is de ordening van naast of boven elkaar geplaatste vormen of bouwdelen die ritme en structuur in een oppervlak aanbrengen.
Betekenis
Geleding is het verschijnsel waarbij veel gelijke of vergelijkbare vormen naast of boven elkaar staan, zoals bij een ouderwetse radiator. In de bouw duidt geleding op naast- of boven elkaar liggende bouwdelen die zich onderscheiden door bijvoorbeeld in- of uitspringen of een afwijkende gevelbehandeling. Geleding benadrukt de opbouw van het bouwwerk en kan delen van een gevel accentueren.
Toepassing
Geleding komt voor in verschillende architectuuruitingen.
- Accentueren van de opbouw van gebouwen.
- Creëren van ritme door herhaling van gelijke elementen.
- Toepassing bij torens en omvangrijke gebouwen.
- Vormgeving door kolossale orde, pilasters, risalieten of erkers.
- Inzetten van horizontale of verticale geleding om verschillende richtingen te benadrukken.
Aandachtspunten
- Entiteit kan ontstaan door in- of uitspringende delen of door afwijkende gevelafwerking.
- Kies horizontale of verticale geleding afhankelijk van het gewenste visuele effect.
- Geleding kan zowel klein schaalig (bijv. radiatoren) als monumentaal (bijv. torens) voorkomen.
Typen geleding
- Horizontale geleding: geleding die vooral in horizontale banen of lagen werkt (horizontal articulation).
- Verticale geleding: geleding die vooral de verticale structuur benadrukt (vertical articulation).