Grisaille

Betekenis

Een grisaille is een in witte en grijze tinten geschilderde, illusionistische voorstelling. Door nauwgezet geschilderde schaduwen kan een grisaille nauwelijks van stucwerk worden onderscheiden; soms wordt het daardoor een witje of grauwtje genoemd.

Toepassing

Grisailles worden toegepast als decoratieve voorstellingen die een illusionistisch effect geven.

• Imiteren stucwerk door schildering van licht en schaduw
• Creëren van monochrome, tonale composities in wit en grijs
• Soms gebruikt als alternatief voor reliëf door visuele nabootsing

Aandachtspunten

• Schaduwwerking moet zodanig worden uitgevoerd dat het materiaalgevoel van stucwerk wordt nagebootst.
• Kleurkeuze is meestal wit en grijs; uitzonderlijk komen varianten in bruine tonen voor.
• De aanduiding "witje" verwijst naar de witte tonaliteit en de schilder Jacob de Wit, die veel grisailles maakte.

Naam en herkomst

De term grisaille is ontleend aan het Franse woord grisaille, afgeleid van gris (grijs). De bijnaam "witje" is ontleend aan de schilder Jacob de Wit (1695–1754), bekend om zijn vele grisailles, vooral in Amsterdam.

Voorbeelden

• Jacob de Wit, Grisaille “Kinderen spelen met een geit” (vermeld in museumcollecties).