Harnas
Het harnas is het geheel van horizontale en verticale stijlen en bogen in een venster.
Betekenis
Het harnas bestaat uit de horizontale en verticale stijlen en bogen die een venster structureren. Het geeft vooral stevigheid aan een glas-in-lood-raam en vervult daarnaast soms een versierende functie.
Toepassing
Het harnas komt voor in vensters waar glas-in-lood of vergelijkbare ruitindelingen worden toegepast.
- Ondersteunen van glas-in-lood-ramen.
- Structureren van vensters met meerdere ruiten of velden.
- Integreren van stijlen en bogen in gevel- of raamontwerp.
Aandachtspunten
- Materiaalkeuze beïnvloedt zowel sterkte als uitstraling (steen, ijzer, soms hout).
- Ontwerp moet voldoende stevigheid bieden voor het type glas en de indeling.
- Versierende elementen mogen de constructieve functie niet ondermijnen.
Materialen / uitvoeringsvormen
- Steen: massieve uitvoering geïntegreerd in muuropeningen.
- IJzer: metalen stijlen en bogen voor fijnere profielen en constructieve draagkracht.
- Hout: voorkomende, maar minder gebruikelijke uitvoering.
Etymologie
Het woord harnas is al in het Middelnederlands bekend en is ontleend aan de Picardische vorm harnas van het Oudfranse herneis/harnois (Nieuwfrans harnais). De verdere herkomst is onzeker; er wordt een mogelijke verwantschap met "heer" en een invloed van het Keltische achtervoegsel arna (vergelijkbaar met Keltisch isarno, 'ijzer') genoemd.
Andere benamingen
Frans: remplage, fenestrage