Inbouwspot

Betekenis

Een inbouwspot is een ingebouwde lichtbron, doorgaans geplaatst in het plafond, waarvan het grootste deel in het bouwkundige vlak verdwijnt. De lichtbron is vaak een led‑lampje (vroeger werd veelal een laag‑volt halogeenlamp gebruikt); led‑lampjes zijn zuinig en dimbaar. Inbouwspots worden gebruikt voor gerichte belichting of om indirect licht te scheppen.

Toepassing

Inbouwspots komen veelvuldig voor in woningen en projecten waar een onopvallende of gerichte verlichting gewenst is.

• Plaatsing in plafonds voor algemene of accentverlichting
• Gebruik van draaibare uitvoeringen om objecten te belichten
• Toepassing voor indirecte verlichting door gerichte uitlichting
• Installatie in badkamers of onder overstekken buiten mogelijk bij geschikte types

Aandachtspunten

• Locatie van inbouwspots is moeilijk achteraf aan te passen; daarom vaak een relatief groot aantal toepassen.
• Bij keuze: rekening houden met het gewenste lichteffect (gericht versus diffuse verlichting).
• Gebruik led‑lampjes voor lagere energieconsumptie en dimbaarheid wanneer dit vereist is.
• Kies draaibare uitvoeringen wanneer accentverlichting of richtbaarheid gewenst is.

Typen / uitvoeringen

• Vaste inbouwspots voor vaste lichtrichting.
• Draaibare of richtbare inbouwspots om licht op specifieke objecten of oppervlakken te richten.
• Historische uitvoeringen gebruikten laag‑volt halogeenlampjes; moderne uitvoeringen gebruiken meestal led‑lampjes.

Praktisch voorbeeld

Een draaibare inbouwspot van aluminium met led‑lampjes van circa 5 W levert een lichtopbrengst die ruim overeenkomt met een oudere gloeilamp van ongeveer 40 W.

Herkomst van de term

Het woord spot werd circa 1973 uit het Engelse spotlight overgenomen; in het Engels betekent spot letterlijk "vlek" en verwijst naar de ronde lichtvlek van een theaterspot, een begrip dat sinds circa 1923 in gebruik is.