Kleurtemperatuur

Betekenis

Kleurtemperatuur beschrijft hoe warm (geelachtig) of koel (blauwachtig) het licht van een bron overkomt en wordt uitgedrukt in Kelvin (K). Als referentie heeft het oppervlak van de zon een kleurtemperatuur van circa 4500–6500 K (daglicht ongeveer 6000 K).

Toepassing

Kleurtemperatuur wordt gekozen op basis van gewenste sfeer en functie.

• Gebruik ongeveer 2700 K voor sfeerverlichting in woonruimtes.
• Kies circa 3000 K voor keuken, werkkamer of plaatsen waar lezen en werken plaatsvinden.
• Gebruik koelere temperaturen (4000–6000 K) waar extra fel of natuurgetrouw licht wenselijk is, zoals winkels of medische omgevingen.
• Benut tunable-leds (aanpasbare kleurtemperatuur, bijvoorbeeld 2200–6000 K) wanneer variatie gewenst is.
• Houd bij vervanging van gloeilampen rekening met de vroeger beperkte beschikbaarheid van LEDs in warm wit (vroegere leds vooral 3000–4000 K).

Aandachtspunten

• Kies één kleurtemperatuur per ruimte voor een rustiger en gelijkmatiger beeld.
• Gebruik warmer licht (lager K) voor een sfeervolle uitstraling; ongeveer 2700 K wordt vaak als prettig ervaren in woningen.
• Gebruik koeler licht (hoger K) om kleuren en details natuurgetrouwer te tonen (bijvoorbeeld voedsel of kleding).
• Wees bewust dat boven 2700 K het licht in woonruimtes snel als te fel of te wit kan worden ervaren.
• Bij inzet van leds: controleer of afstelbaarheid (tunable) vereist is; dit verhoogt kosten en complexiteit.

Typische kleurtemperaturen

• ca. 1500–2200 K: extreem warm wit, kaarslicht (zeer sfeervol).
• ca. 2700 K: zeer warm wit, vergelijkbaar met gloeilamp (woning sfeervol).
• ca. 3000 K: warm wit / neutraal wit; halogeen (woning, lezen, keuken, winkel, kantoor, horeca).
• ca. 4000 K: koel wit, voor extra felheid (horecakeuken, winkel).
• ca. 5000–6000 K: koel wit, vergelijkbaar met TL (ziekenhuis, artsenpraktijk).
• ca. 6000–7000 K: zeer koel, daglicht / zonlicht overdag.

Verschil met kleurweergave (CRI)

Kleurtemperatuur beschrijft de kleurtoon van het licht; de kleurweergave (Colour Rendering Index, CRI of Ra) geeft aan hoe natuurlijk kleuren onder die lichtbron verschijnen. Voor een goede kleurweergave geldt een minimale CRI van 80; CRI 80–89 wordt als goede hoge kleurweergave beschouwd en CRI 90–99 als uitstekende kleurweergave.