Incrustatie

Betekenis

Incrustatie is het vakmanschap waarbij uit het moedermateriaal (het fond) materiaal wordt weggesneden en daarvoor ander materiaal wordt ingelegd, zodat het als één geheel met de ondergrond wordt opgenomen. Het resultaat is een vastgezet versierend of contrasterend element in panelen, deuren, trapbomen, meubels, muren of vloeren.

Toepassing

Incrustatie wordt toegepast als versiering of detailafwerking.

• Inleggen van hout, ivoor of ander hout in meubelpanelen en deuren.
• Vormgeven van decoratieve patronen in muren en vloeren met gepolijste stukken steen.
• Aanbrengen van letters of figuren in hout of steen.

Aandachtspunten

• Holling uitvoeren in het fond met geschikte gereedschappen (guts, frees) vóór het inleggen.
• Contouren aftekenen zorgvuldig met een scherp voorwerp om pasvorm te garanderen.
• Inlegmateriaal nauwkeurig passend maken; het moet stevig opgesloten zitten in het fond.
• Onderscheid maken tussen inleggen (incrustatie) en het simpelweg bekleden van een oppervlak.

Uitvoering

• Contour van het in te leggen motief aftekenen op het fond met een mes.
• Uithollen van de groef met een guts of, voor gelijkmatige diepte en breedte, met een bovenfrees.
• Inleggen en vastzetten van het duurdere of contrasterende materiaal in de uitgefreesde ruimte zodat het één geheel vormt met het fond.

Materialen / uitvoeringsvormen

• Hout-in-hout: lichter hout in donker hout of omgekeerd; soms gebruikt voor meubelversiering.
• Steen-in-steen: gepolijste stukken marmer of porfier in muren en vloeren voor decoratieve patronen.
• Andere materialen: ivoor, albast en vergelijkbare luxe materialen zijn historisch toegepast.

Historiek en terminologie

• Incrustatie werd al in de oudheid toegepast en kwam in de middeleeuwen veel voor in Byzantijnse en Italiaanse bouwkunst, waarbij materialen als marmer en albast werden gebruikt.
• De term komt van het Franse incrustation en het Latijnse incrustratio, afgeleid van crusta (korst, inlegwerk).

Verschil met marqueterie en bekleden

• Marqueterie: beide technieken werken met verschillende materialen voor decoratie, maar bij marqueterie worden de stukken als gelijkwaardige partners op een ondergrond gelijmd zonder materiaal uit het fond te verwijderen.
• Bekleden: bij bekleden wordt het onderliggende materiaal bedekt door een ander materiaal zonder dat er materiaal uit het fond wordt weggenomen; bij incrustatie wordt juist uit het fond materiaal weggehaald en vervangen door inleg.

Natuurkundige betekenis

Incrustatie kan ook verwijzen naar het natuurkundige proces waarbij een organisme of gesteente wordt omkorst of bekleed met kalk, silicium of vergelijkbare materialen, waardoor het ingesloten en stevig vastgezet raakt.