Kelderlicht

Een kelderlicht is een beloopbare constructie van glazen bouwstenen in een kader die daglicht naar een kelder of souterrain brengt.

Betekenis

Een kelderlicht bestaat uit glazen bouwstenen of prisma's in een ijzeren of betonnen kader met wapening, waardoor een beloopbare glazen vloer ontstaat. Het kelderlicht voert natuurlijk daglicht naar een kelder of souterrain onder het trottoir en kan verschillende prismavormen hebben om de lichtspreiding te optimaliseren.

Toepassing

Kelderlichten werden en worden toegepast om natuurlijke verlichting te verschaffen.

Onder trottoirs om licht naar een kelder te brengen.
In souterrains en kelderruimten van gebouwen.
Als beloopbare vloertegels in voetpaden, luifels of als onderdeel van gevel- of vloerconstructies.
Hedendaags ingebouwd in betonnen of gietijzeren frames.

Aandachtspunten

Prismatische vormen (prismaglas, reflexglas, refraxglas) leiden meer licht de ruimte in en beïnvloeden de lichtspreiding.
Verschillende vormen dan plat vlak en prisma werden toegepast afhankelijk van de gewenste lichtspreiding.
Vroeger droeg massief prismaglas bij aan de sterkte; tegenwoordig wordt gehard of gelamineerd glas gebruikt om de tegel beloopbaar te maken.
De glazen bouwstenen komen meestal voor in de vorm van grote tegels.
Varianten zoals Luxfer, Vera-Lux, Luxcrete, Translux en Vaculith zijn (merk)namen die in kelderlichten werden toegepast.

Materialen / uitvoeringsvormen

Glazen bouwstenen of prismategels in metalen of betonnen kaders met wapening.
Moderne uitvoeringen gebruiken gehard of gelamineerd glas voor beloopbaarheid.
Luxcrete verwijst naar glazen bouwstenen die in beton zijn gevat; hedendaagse kelderlichten worden vaak in betonnen of gietijzeren frames geleverd.

Historie en fabrikanten

Hayward Brothers maakte al in 1871 glazen prisma-tegels in Engeland.
Luxfer Prism Company ontving in 1897 het patent op prismatische glazen.
Vera-Lux werd veel toegepast in Nederland; het glas werd vervaardigd door Glasfabriek Leerdam.
Bedrijven en vakmensen die met deze materialen werkten of werkten: Willem van Rijn (Luxfer-prisma's) en Emile Sanders (toepassing van Vera-Lux prismategels).