Kielboog

Betekenis

Een kielboog is een spitsboog waarvan de top de vorm heeft van een omgekeerde scheepskiel. Door het glooiende puntje bovenaan krijgt de boog een lichte oosterse uitstraling.

Toepassing

Kielbogen komen voor in verschillende architectuurdetails en stijlen.

• In rijen of series van boogvlakken, bijvoorbeeld vier kielbogen onder elkaar.
• In oosterse vormen van booggebruik (aangeduid als oosterse kielboog).
• Als decoratief element in gevels en kerkarchitectuur (voorbeelden: NH-kerk Oude Tonge, gevelinvloeden zoals bij het Woolworth-gebouw in New York).

Aandachtspunten

• Onderscheid kielboog en accoladeboog: de accoladeboog is doorgaans platter.
• Let op het karakteristieke, frivole puntje bovenaan dat de kielboog een oosters accent geeft.
• Kielbogen kunnen elementen van andere boogtypen combineren; herken de afzonderlijke kenmerken (toppunt, onderlinge binnenzijde).

Verschil met accoladeboog en hoefijzerboog

• Accoladeboog: is eenvoudiger te herkennen doordat deze wat platter is dan de kielboog.
• Hoefijzerboog: heeft onderaan een naar binnen gaande kromming; een hoefijzerboog ontbreekt doorgaans het opvallende puntje bovenaan dat de kielboog kenmerkt.

Herkomst van de term

Het woord kiel verwijst naar de bodembalk van een schip; het woord is mogelijk via Middelnederduits, Middelengels of Middelfrans terug te voeren op het Oudnoordse kjölr. In het Nederlands versmolt dit woord met een ouder, niet-verwant Middelnederlands woord voor schip, waardoor dat oudere woord in die betekenis verouderde.