Koetspoort
Een koetspoort is een inrijpoort waardoor koetsen onder een pand door naar de binnenplaats rijden zodat inzittenden bij de voordeur kunnen uitstappen.
Betekenis
Een koetspoort (porte-cochère) is een verhoogde inrijpoort in een gebouwgevel waardoor met paarden bespannen rijtuigen of een paard met berijder onder het pand door naar een binnenplaats kunnen rijden. De doorgang maakt het mogelijk dat inzittenden direct bij de voordeur kunnen uitstappen en voorkomt dat koetsen voor het huis moeten blijven staan.
Toepassing
Koetspoorten komen vooral voor bij belangrijke gebouwen en stadswoningen met een binnenplaats.
- Toegankelijk maken van de binnenplaats voor koetsen en paarden.
- Bieden van een straatniveau-ingang wanneer de hoofdentree hoger in het gebouw (bel-etage) ligt.
- Creëren van opslag- of woonruimte boven de poortopening.
- Dienstbaar als flexibele en meestal afsluitbare toegang voor leveranciers of onderhoudspersoneel.
- Historisch gebruikt voor paarden en koetsen; vanaf begin 20e eeuw nam het gebruik af door de opkomst van de auto.
Aandachtspunten
- Neemt oppervlakte in op de begane grond van het gebouw; planning van binnenruimte is nodig.
- Zorg voor voldoende doorrijhoogte en -breedte zodat rijtuigen of voertuigen veilig kunnen passeren.
- Bescherming van de poort-oplegging tegen beschadiging door wielen kan gebeuren met schampstenen, maar deze nemen extra ruimte in.
- Bij huizen met bel-etage moet de koetspoort op straatniveau liggen om de functie voor paarden en koetsen te vervullen.
Voorbeelden
- Koetspoort (porte-cochère), Achter de Molens 26, Maastricht, bouwjaar 1650 (Hendrick de Keyser).
- Koetspoort (porte-cochère), Marktstraat 52, Nieuwpoort, België, bouwjaar 1922 (foto Eelkje Vanderhispalle).
- Koetspoort en koets met paarden, Hotel Bellevue, Utrecht; steendruk P.W. v.d. Weyer, ca. 1860.
- Koetspoort zonder gebouw erboven, met schampstenen in de hoekpunten, Tongersestraat 53, Maastricht (foto 1970, Loek Tangel).