Koppenmaat

Betekenis

De koppenmaat is de breedte van één steen (kop) plus de breedte van één stootvoeg. Zij vormt de basis voor het uitzetten van de verticale voegen zodat stootvoegen mooi recht boven elkaar komen en het metselwerk een esthetisch uiterlijk behoudt.

Toepassing

De koppenmaat wordt gebruikt bij het uitzetten en uitvoeren van metselwerk.

• Uitzetten van de maatvoering op een lat (koppenlat).
• Vastleggen van de positie van verticale stootvoegen zodat deze recht boven elkaar vallen.
• Controleren van maatvoering om een esthetisch ogende wand te verkrijgen.

Aandachtspunten

• Neem voor de koppenmaat het gemiddelde van 10 stenen + 10 stootvoegen om variatie in steenafmetingen te compenseren.
• Gebruik een koppenlat om de uitgemeten maat op de werf vast te leggen.
• Verticale (stoot)voegen moeten netjes boven elkaar liggen; afwijkingen verstoren het uiterlijk.
• Een fout bij het berekenen van de gemiddelde stootvoeg kan tot een bouwfout leiden; soms wordt dit achteraf gecompenseerd met een extra brede stootvoeg.

Bepalen van de gemiddelde koppenmaat

• Leg volgens de gebruikelijke werkwijze tien strekken tegen elkaar met daarop twintig koppen.
• Het verschil tussen de twee rijen komt overeen met tien stootvoegen.
• De koppenmaat wordt verkregen door dit verschil op te tellen bij de maat van tien koppen en de uitkomst te delen door tien.

Relatie tot steenafmetingen

• Voor een esthetisch uiterlijk moet gelden: steenlengte (strek) = 2 × steenbreedte (kop) + breedte stootvoeg.

Vergelijking

• Vergelijkbare term: lagenmaat.
• Zie ook: metselprofiel.