Voorwerkers

Betekenis

Voorwerkers zijn de zorgvuldig geselecteerde, goed gevormde en goed gebakken bakstenen die als gevelbekleding worden toegepast. Ze vervullen een esthetische functie en beschermen de constructie tegen onder meer vorstschade.

Toepassing

Voorwerkers komen voor in zichtmuren en gevels.

• Als zichtbare gevelbekleding van buitenmuren.
• In buitenmuren die in Noord-Europa doorgaans anderhalve of twee stenen dik zijn.
• Als keursteen: een voorwerker van uitgelezen kwaliteit voor zeer fijn metselwerk (toegepast in de 18e eeuw).

Aandachtspunten

• Sorteer geleverde bakstenen: productie maakte tot circa 1900 geen onderscheid tussen gewone baksteen en gevelsteen.
• Gebruik goed gevormde en goed gebakken stenen voor de zichtzijde.
• Plaats minder fraaie bakstenen (achterwerkers) in de niet-zichtbare delen van de muur.
• Houd rekening met vorstgevoeligheid bij de keuze van voorwerkers.

Historiek

Tot circa 1900 werd bij de baksteenproductie geen onderscheid gemaakt tussen gewone bakstenen en gevelstenen, waardoor de metselaar de stenen moest sorteren en de beste exemplaren als voorwerkers gebruikte. De keursteen was historisch een hoogwaardige voorwerker voor zeer fijn metselwerk.

Verschil met verblendsteen en voorschot

Voorwerkers worden in literatuur en praktijk vergeleken met begrippen als verblendsteen en voorschot.