Koudeval

Betekenis

Koudeval ontstaat wanneer warme binnenlucht langs een relatief koud oppervlak, zoals een raam, afkoelt en naar beneden zakt, waardoor een koude luchtstroom over de vloer ontstaat. De warme lucht van een radiator, vloerverwarming of haard stijgt op, verplaatst lucht bij het plafond en dwingt daardoor kouder hangende lucht bij het raam naar beneden, wat als tocht wordt ervaren. Voor koudeval is het niet noodzakelijk dat koude lucht van buiten binnenkomt; het afkoelen van de warme lucht langs de koude ruit is al voldoende.

Toepassing

Koudeval doet zich voor in verblijfsruimten met ramen, deuren of koude geveldelen.

• Bij grote of slecht geïsoleerde raampartijen.
• In kamers met vloerverwarming, radiatoren of kachels.
• In ruimten waar de spouwmuur of kozijnen onvoldoende isoleren.

Aandachtspunten

• Controleer op luchtlekken en koudebruggen bij ramen, kozijnen, vensterbanken en muren.
• Meet of detecteer temperatuursverschillen met een laserthermometer of warmtebeeldcamera; voor luchtlekken gebruik een natte hand, kaarsje of rookgenerator.
• Let op de warmtecapaciteit en instelling van verwarmingssystemen (radiatortermostaat, cv-water of vloerverwarmingstemp.)
• Houd ventilatie en afdichtingen in balans: niet alle openingen mogen gesloten worden uit ventilatie- en houtrotpreventieoverwegingen.

Oorzaken

• Onvoldoende isolerend (dubbel)glas of oud dubbelglas.
• Lekke beglazing (condens in de spouw mogelijk).
• Slecht geïsoleerde of verkeerd aangelegde vensterbank.
• Onvoldoende isolerend kozijn of kieren in het kozijn.
• Luchtlekken of koudebruggen bij glas, kozijn, vensterbank of muur.
• Spouwmuur die in direct contact staat met buiten, waardoor het binnenblad koud is.
• Teveel koude lucht via een ventilatierooster.
• Onvoldoende capaciteit van radiator of te lage thermostaatinstelling; te dunne aanvoerleidingen.
• Onvoldoende capaciteit van vloerverwarming: te weinig lussen bij het raam, te grote afstand tussen lussen, te lage ingestelde temperatuur of te dunne leidingen.
• Onjuiste plaatsing van de kamertemperatuurregeling.
• Ventilatie aan de andere zijde van de kamer die de opgaande warme lucht wegzuigt.
• Een raampartij die relatief zeer groot is ten opzichte van de gevel.

Diagnose

• Nagaan van luchtlekken met een natte hand, een kaarsvlam of een rookgenerator.
• Opsporen van koudebruggen met een laserthermometer; beter met een warmtebeeldcamera (duurder).

Maatregelen

• Sluit een ventilatierooster indien dit de koude toevoer vermindert.
• Plaats dikke gordijnen of zware vitrage om de koude van de ruit te blokkeren.
• Breng tochtstrips aan en dicht grote binnenopeningen met muurvuller of pur; dicht buitenopeningen met geschikt materiaal (rekening houden met ventilatie en houtrot).
• Vervang onvoldoende isolerend glas door HR++ of drievoudig glas waar mogelijk.
• Laat de spouwmuur na op mogelijkheid tot na-isolatie om koude binnenbladen te vermijden.
• Vergroot de warmteafgifte aan de koude zijde door de radiatorthermostaat hoger te draaien of de cv-water temperatuur te verhogen.
• Verhoog lokaal de temperatuur van de vloerverwarmingzone; indien nodig de temperatuur van het vloerverwarmingswater verhogen (niet te hoog instellen).
• Plaats een rolluik aan de buitenzijde om raam en ruit beter te isoleren en externe luchtstroming te verminderen.

Vloerverwarming

• Vloerverwarming veroorzaakt vaak hinder van koudeval omdat de ruimte traag opwarmt en koude moeilijker verdrijft.
• Aanpassingen aan leidingen in een vloer zijn vrijwel onmogelijk; daarom zijn ontwerpkeuzes (aantal lussen, hartafstand) bij aanleg cruciaal.
• Temperatuursverhoging van het vloerverwarmingswater kan helpen, maar hoger instellen vereist voorzichtigheid.