Lantaarn

Dak

Een lantaarn is een opengewerkte spits of klein torentje op een koepel of gebouw dat licht naar binnen laat.

Betekenis

Een lantaarn is in de architectuur een opengewerkte spits van een toren of koepel waardoor licht in de onderliggende ruimte valt. Daarnaast is lantaarn ook een algemeen woord voor een verlichtingsarmatuur met glazen ruiten (bijvoorbeeld straatlantaarn, stormlantaarn, zaklantaarn). Ten slotte wordt met daklantaarn een liggend glasraam in een plat dak bedoeld, vaak boven een trap.

Toepassing

Een lantaarn komt in verschillende contexten voor:

  • Op koepels en torenspitsen als opengewerkt element voor daglichttoetreding.
  • Als klein torentje op kerken of andere gebouwen, vaak achtkantig.
  • Als verlichtingsarmatuur in openbare ruimte en draagbare lampen (straatlantaarn, stormlantaarn, zaklantaarn).
  • Als bovenste gedeelte van een vuurtoren (de lantaarn).
  • Als daklantaarn: liggend glasraam in een plat dak, vaak boven de trap.

Aandachtspunten

  • Meervoudige betekenis: let op context om architectonische lantaarn, armatuur of daklicht te onderscheiden.
  • Opengewerkte lantaarns leiden daglicht naar binnen; uitvoering en vorm beïnvloeden lichtinval.
  • Vorm: een lantaarn op een koepel of toren is vaak achthoekig.
  • Variantnaam: ook gespeld als "lantaren"; Spaans equivalent: cimborrio.
  • Verwante begrippen: dodenlantaarn en ajour hebben verband met opengewerkte of symbolische vormen.

Typen

  • Opengewerkte torenspits: architectonische opbouw boven koepel of toren, soms cimborrio genoemd.
  • Verlichtingsarmatuur: lantaarn als lamp met glazen ruiten (straatlantaarn, stormlantaarn, zaklantaarn).
  • Daklantaarn: liggend glasraam in een plat dak, doorgaans boven trappen voor daglichttoetreding.

Gerelateerde termen

Ajour Cimborrio Daklantaarn Dodenlantaarn Legraam Straatmeubilair Vallicht

Ook interessant

Afwolven Afwolven is het afschuinen van het uiteinde van een zadeldak, waarbij het nieuwe schuine vlak wolfeind of wolfseind heet. Afzaat Een afzaat is het schuin aflopende bovenvlak van een horizontale lijst dat hemelwater van de gevel afvoert. Ankerbalk Een ankerbalk is een doorgaans houten balk die staanders of muren verbindt binnen de houten kapconstructie. Ankerbalkgebint Een ankerbalkgebint is een dragende houtconstructie met twee stijlen en een horizontale ankerbalk die door de stijlen heen steekt.