Ajour

Betekenis

Ajour is een opengewerkt decoratief procédé waarbij een motief ontstaat door uitsparingen in materiaal zoals aardewerk, hout of beeldhouwwerk. Het resultaat heeft een kantachtig uiterlijk en bestaat uit een patroon van doorbrekingen en gesloten delen.

Toepassing

Ajour komt voor als decoratief element in architectuur en toegepaste kunst.

• In aardewerk als patroon van openingen.
• In houtsnijwerk en beeldhouwwerk als ornament.
• In betonnen of stenen balustrades en balkon- of geveldelen.
• In religieuze en monumentale gebouwen als gevel- of interieurdecoratie.
• Voorbeelden zijn ornamenten aan historische gebouwen en paviljoenen.

Aandachtspunten

• Openingen worden doorgaans verkregen door uitzagen, uithakken of stansen (ponsen).
• Soms wordt het motief gevormd door gieten in een mal.
• Let op het doorzetten van het motief in de niet-opengewerkte balkondelen en de aansluitende gevel om een samenhangend geheel te behouden.
• Het visuele effect lijkt op kantwerk; ontwerp en uitvoering bepalen de fijnheid van het patroon.

Materialen / uitvoeringsvormen

• Materialen: aardewerk, hout, beeldhouwwerk (bijvoorbeeld steen of beton).
• Uitvoeringsmethoden: uitzagen, uithakken, stansen (ponsen) of gieten in een mal.
• Voor betonnen toepassingen komt ajour voor in opengewerkte balustrades en soortgelijke elementen.

Vergelijkbare begrippen

• Vergelijk: filigraan, tracering, balustrade.