Lean bouwen

Betekenis

Lean bouwen past het lean-principe toe binnen de bouwwereld: processen worden zo ingericht dat elke handeling waarde toevoegt voor de klant en onnodige activiteiten als verspilling worden gezien. Het doel is doorlooptijden te verkorten en kwaliteit te verbeteren door goede planning, gelijktijdige uitvoering waar mogelijk en voortdurende procesverbetering door alle medewerkers, inclusief het management.

Toepassing

Lean bouwen kan theoretisch en vermoedelijk praktisch in de bouwwereld werken; kenmerken en werkwijzen die in andere sectoren succes hebben, worden naar bouwprojecten overgebracht.

• Vooropstellen van alles wat direct met de klant te maken heeft, inclusief keuzevrijheid met uitleg van voor- en nadelen.
• Tegengaan van verspilling door alleen activiteiten uit te voeren die waarde toevoegen voor de klant.
• Optimaliseren van planning en workflow om doorlooptijden te verkorten.
• Continue verbetering van werkprocessen door procesfouten te signaleren en definitief op te lossen.
• Werken vanuit een vraaggestuurd systeem ("pull" in plaats van "push") en, indien mogelijk, inspelen op meer maatwerk.

Aandachtspunten

• Stimuleer dat werknemers fouten en potentiële problemen melden; managers moeten hiervoor bereikbaar en ontvankelijk zijn.
• Vermijd een blame culture: ontdekking van verspilling is vaak een gevolg van de bestaande werkwijze, niet van de individuele medewerker.
• Zorg dat continue verbeteren in de hele organisatie verankerd is en geen eenmalig project wordt.
• Respecteer medewerkers: een omgeving van respect vergroot de bereidheid om problemen te melden en mee te werken aan verbeteringen.
• Leg de nadruk steeds op klantwaarde als leidraad voor verbeteringen.

Kenmerken

• Definieer de waarde van het product of de handeling gezien vanuit de klant; klantwaarde is uiteindelijk de werkelijke waarde.
• Optimaliseer de activiteiten die waarde toevoegen.
• Elimineer elke verspilling om de doorlooptijd te verkorten; verspilling wordt in deze context vaak "muda" genoemd.
• Reduceer in een proces de noodzakelijke activiteiten die geen echte waarde toevoegen.
• Werk vraaggestuurd ("pull") in plaats van voorraadvorming of push-gestuurde productie.
• Verbeter continu: verdoezel geen fouten, maar los ze definitief op.
• Streef naar een steeds lerende organisatie.

Verspillingen (selectie)

De lean-denkwijze onderscheidt verspillingen in industriële (a) en kantoor(enerverende) (b) contexten; voorbeelden uit beide categorieën:

• Overproductie
  • (a) Vooruit produceren op wat niet nodig is voor het opvolgende proces of de klant; de ergste vorm van verspilling.
  • (b) Meer informatie verstrekken dan nodig is, onnodige verslagen of onnodig veel e-mails en "cc-en".
• Wachten
  • (a) Medewerkers wachten op onderdelen, bewerkingen of doorlooptijd door storingen.
  • (b) Wachten op computerprogramma's, printers, centrale bestellingen of overmatig hiërarchische beslissingsprocedures; verborgen klantwachtijd wanneer klanten moeten reageren.
• Transport
  • (a) Onnodig verplaatsen van onderdelen en producten.
  • (b) Onnodige procedures, verouderde protocollen en onnodige verplaatsingen van spullen of personen voor besluitvorming.
• Processing
  • (a) Overbodige processtappen.
  • (b) Overbodige processtappen zoals dubbele controles, opnieuw informatie invoeren of overtypen, gebruik van verouderde informatie, onbekend zijn met functies in ...