Legering

Betekenis

Legering verwijst primair naar een metaalmengsel dat door smelten wordt verkregen; de klemtoon ligt hier op de tweede lettergreep. Daarnaast duidt legering (met klemtoon op de eerste lettergreep) op een goot of loodslabbe achter een schoorsteen bij rietgedekte daken en op een bintlaag (verdieping) bij een veelhoekige molen.

Toepassing

Legering komt in verschillende vakcontexten voor:

• Als metaalmengsel: in de productie van brons, messing, titaanzink, roestvast staal (RVS) en cortenstaal.
• Als metaallegering met specifieke eigenschappen: in superlegeringen en hoog-entropische legeringen voor hoge sterkte en temperatuurbestendigheid.
• Als dakdetail: als loodslabbe of goot achter een schoorsteen bij rietgedekte daken.
• Als constructiedeel: als bintlaag of verdieping bij veelhoekige molens.

Aandachtspunten

• Klemtoon: tweede lettergreep = metaalmengsel; eerste lettergreep = goot of bintlaag.
• Dakafbakening: bij pannen, leien of metalen daken spreekt men niet van een legering maar van een zaling of zalinggoot.
• Samenstellingsvoorbeelden: brons (koper + tin), messing (koper + zink) en Nordic Gold, opgebouwd uit onder meer 89% koper, 5% aluminium en 1% zink.
• Superlegeringen: op basis van nikkel, kobalt of ijzer; vaak sterk, hittevast, corrosievast en kruipvast door toevoeging van hardende elementen.
• Hoog-entropische legeringen: atomair ongesorteerde kristalroosters; voordeel zeer grote sterkte, nadeel vaak bros gedrag; meestal samengesteld uit meer dan twee elementen.

Verschil met zaling

• Legering (dak): specifiek gebruikt voor de loodslabbe achter een schoorsteen bij rietgedekte daken.
• Zaling: de term die men gebruikt bij schoorstenen op daken met pannen, leien of metalen bedekking (zalinggoot).

Herkomst van de term

• Voor het metaalbegrip is 'legering' ontleend aan het Duitse Legierung, afgeleid van legieren (legering maken), via het Italiaanse legare en het Latijnse ligare (samenbinden).
• Voor de betekenis als rust- of ligplaats (vergelijkbaar bij uitspraak als 'leger') komt het woord uit oudere Germaanse stammen en heeft een andere etymologische achtergrond.