Schulz-spant

Betekenis

Een Schulz-spant is een boogspant waarvan het grootste deel van de spantbenen bestaat uit bij elkaar gehouden, gebogen en gespleten dennen- of grenen stammen. Het nokgedeelte vormt een makelaarsdriehoek, en de gespleten stammen worden bij elkaar gehouden met ijzeren beugels.

Toepassing

Het Schulz-spant is een historische uitvoering van houten boogspanten die op plaatsen werd toegepast waar goedkope rechte stammen beschikbaar waren.

• In houten kappen uit de 19e eeuw.
• Voorbeeld: giethal Keppelse IJzergieterij, Laag-Keppel, ca. 1840 (gesloopt 1988).
• Voorbeeld: Zuid-Willemsvaart 177, 's-Hertogenbosch, ca. 1854.

Aandachtspunten

• Beschikbaarheid van geschikte stammen: zoeken naar rechte dennen- of grenenstammen en het splijten/inzagen daarvan is nodig.
• Variatie in vrije hoogte: de afmetingen van de makelaarsdriehoek hangen af van de lengte van de stammen en de gewenste vrije hoogte.
• Constructieve zekerheid: de sterkte, stijfheid en zijdelingse druk zijn onzeker door het gebruik van gespleten en gebogen stammen.
• Neiging tot terugtrekken van hout: het rechttrekken van gebogen stammen kan extra spanning op muren veroorzaken; toepassing van horizontale trekstangen (mogelijk in de vloer) kan dit tegengaan.

Materialen / uitvoeringsvormen

• Dennen- of grenen stammen, deels in de lengte gespleten of ingezaagd om buiging te vergemakkelijken.
• IJzeren beugels om de gespleten stammen bijeen te houden, vergelijkbaar met de bevestiging bij een Emy-spant.
• Nokconstructie uitgevoerd als makelaarsdriehoek.

Verschil met gerelateerde spanten

• Philibertspant (schenkelspant): veel gelijkenis doordat beide boogvormen van gebogen hout werken; uitvoering en gebruikte houtvormen verschillen.
• Emy-spant: verwant door de toepassing van beugels voor het bijeenhouden; het Emy-spant wordt beschreven als uitvoering in gelamineerd hout, waar het Schulz-spant uit gespleten stammen bestaat.