Lijstgevel

Betekenis

Een lijstgevel heeft een geveltop die ongeveer even breed is als het gebouw en omvat een vrij hoge lijstband die meestal geprofileerd of gedecoreerd is. De lijst kan variëren van eenvoudig en recht tot rijk versierd, met toevoegingen zoals een balustrade, kuif of klassiek timpaan. Wanneer zich nog belangrijke delen boven de lijst bevinden, spreekt men van een verhoogde lijstgevel.

Toepassing

Lijstgevels dienen als afsluiting en bekroning van gevels.

• Gebruik in gevelarchitectuur om de daklijn visueel af te sluiten.
• Toepassing in bouwstijlen met decoratieve gevelornamenten.
• Varianten inzetten voor accentuering (balustrade, kuif, timpaan).
• Vormgeving toepassen zowel op eenvoudige als sterk versierde panden.

Aandachtspunten

• Niet verwarren met gevellijst; die is het onderste gedeelte van een kroonlijst of kornis.
• Herkennen van varianten: recht, geprofileerd, met balustrade of met kuif.
• Bij een verhoogde lijstgevel kunnen delen boven de lijst functioneel of puur decoratief zijn.
• De mate van decoratie hangt sterk samen met de gekozen bouwstijl.

Typen / uitvoeringen

• Eenvoudige rechte lijstgevel: onversierd en rechtlijnig.
• Lijstgevel met balustrade: bovenlijst voorzien van balustrade als afwerking.
• Lijstgevel met kuif: vaak versierde verhoging in het midden van de band.
• Lijstgevel met timpaan: klassieke uitvoering met een tympanum in de geveltop.
• Lijstgevel met boog: uitvoering waarin bogen deel uitmaken van de bovenzone.
• Verhoogde lijstgevel: lijstgevel met belangrijke onderdelen boven de toplijst.

Verschil met gevellijst en verwijzing naar attiek

• Gevellijst: niet hetzelfde; het begrip gevellijst verwijst naar het onderste gedeelte van een kroonlijst of kornis.
• Attiek: term wordt als verwant genoemd; zie attiek voor de specifieke betekenis en verschillen.