Mascaron

Betekenis

Een mascaron is een siermotief van het gezicht in vooraanzicht of een buste, gebruikt als sluitsteen of ornament op bouwkundige elementen. Het afbeeldingsprofiel is meestal menselijk of dierlijk en heeft vaak een zonderlinge, afschrikwekkende of luguber-komische uitdrukking.

Toepassing

Mascarons komen voor als zelfstandige versieringsdetails op gebouwen en meubelonderdelen.

• Als sluitsteen boven bogen of ingangen
• Op kapitelen, kraagstenen en sluitstenen
• In kroonlijsten, op consoles en balkons
• Als ornament bij fonteinen en boven deuren
• Als decoratief element op meubels (vanaf de 18de eeuw ook in bronzen onderdelen zoals handgrepen)

Aandachtspunten

• Origineel bedoeld om boze geesten te verdrijven; daarom vaak afschrikwekkende of luguber-komische gelaatsuitdrukkingen.
• Vormvarianten: menselijk of dierlijk gelaat; sterk uitgevoerde komische kopjes worden ook wel fratskoppen genoemd.
• Materiaalkeuze verschilt: vaak natuursteen of stucwerk, zelden beton of geverfd hout.
• Klemtoon: de term wordt uitgesproken met de klemtoon op "ron".
• Etymologie: afkomstig van het Italiaanse mascherone, letterlijk 'groot masker'.

Materialen / uitvoeringsvormen

• Natuursteen
• Stucwerk
• Zelden: beton of geverfd hout
• Vanaf de 18de eeuw: bronzen delen bij meubels (bijv. handgrepen)

Historiek

• Gebruik in de klassieke oudheid.
• Werd na de middeleeuwen opnieuw toegepast.
• Vanaf de 18de eeuw uitbreiding naar metalen onderdelen van meubels.