Milieuklasse

Betekenis

Een milieuklasse omschrijft de omgeving waaraan een betonconstructie of een deel daarvan tijdens gebruik blootstaat en geeft het risico op aantasting aan. De beschrijving van de verschillende milieus is gebaseerd op het risico van aantasting van de betonwapening, vorst- en dooizoutschade en chemische aantasting van het beton zelf. In België wordt ook wel de term omgevingsklasse gebruikt.

Toepassing

Milieuklassen worden gebruikt om het aantastingsrisico van betononderdelen te beoordelen en aldus de juiste maatregelen of betonsamenstelling te kiezen.

• Bepalen van de situering en milieuklasse per bouwdeel via een stappenplan.
• Oordelen of één of meerdere milieuklassen op een bouwdeel van toepassing zijn.
• Vaststellen van het aantastingsmechanisme door de constructeur bij samenstelling van betonmortel.
• Alleen voor beton zonder wapening of ingesloten metalen is er soms geen risico (X0).

Aandachtspunten

• Elk bouwdeel dient afzonderlijk beschouwd te worden.
• Alle zijdes van een bouwdeel dienen afzonderlijk beoordeeld te worden.
• Meerdere aantastingsmechanismes kunnen voor één bouwdeel gelden.
• Meerdere milieuklassen kunnen tegelijk van toepassing zijn; de omgang daarmee hangt van de situatie af.
• De indeling is gewijzigd: er zijn 18 nieuwe milieuklassen (NEN‑EN 206‑1) en 8 oude milieuklassen; de nieuwe klassen zijn niet rechtstreeks koppelbaar aan de oude indeling.
• Voor de gevoeligheid voor aantasting van metalen wordt doorgaans gesproken over corrosiebelastingsklasse of corrosieklasse.
• Bij het samenstellen van betonmortel: bestekschrijver en constructeur houden zich bij voorkeur niet bezig met de betonsamenstelling, en de constructeur is verantwoordelijk voor het vaststellen van het aantastingsmechanisme.

Indeling en voorbeelden

Milieuklassen worden ingedeeld naar hoofdmechanisme en vaak verder gespecificeerd met een cijfer 1–4 dat vochtcondities (droog, vochtig, nat, wisselend nat/droog) aangeeft. Belangrijke hoofdklassen en voorbeelden:

• X0: geen aantasting

  • Beton zonder wapening of ingesloten metalen, behalve bij vorst, dooi of chemische aantasting.

• XC: aantasting van wapening door carbonatatie (Carbonation)

  • XC1 (droog of blijvend nat): beton binnen gebouwen met lage luchtvochtigheid; beton blijvend onder water.
  • XC2 (nat, zelden droog): beton langdurig in contact met water; veel funderingen.
  • XC3 (matige vochtigheid): beton binnen gebouwen met matige of hoge luchtvochtigheid; beton buiten beschut tegen regen.
  • XC4 (wisselend nat en droog): buiten onbeschut; betonoppervlakken die niet onder XC2 vallen.

• XD: corrosie van wapening door chloriden anders dan zeewater (dooizouten, de-icing salts)

  • XD1 (matige vochtigheid): betonoppervlakken blootgesteld aan chloriden uit de lucht.
  • XD2 (nat, zelden droog): zwembaden; beton blootgesteld aan chloridehoudend industriewater.
  • XD3 (wisselend nat en droog): brugdelen blootgesteld aan chloridehoudend spatwater; betonverhardingen; parkeerdekken in parkeergarages.

• XS: aantasting van wapening door chloriden uit zeewater (Seawater)

  • XS1: zouthoudende lucht: constructies bij of aan de kust.
  • XS2: blijvend onder zeewater: delen van constructies in zee.
  • XS3: getijde-, spat- en stuifzone: delen van constructies in zee.

• XF: aantasting van beton door vorst/dooicycli (Frost)

  • XF1 (niet-volledig verzadigd, zonder dooizouten): verticale betonoppervlakken blootgesteld aan regen en vorst.
  • XF2 (niet-volledig verzadigd, met dooizouten): verticale betonoppervlakken; wegconstructies blootgesteld aan vorst en verstoven dooizouten (spatzone bij wegen).
  • XF3 (verzadigd, zonder dooizouten): horizontale betonoppervlakken blootgesteld aan regen en vorst.
  • XF4 (verzadigd, met dooizouten): horizontale betonoppervlakken blootgesteld aan regen en vorst met dooizouten; spatzone van constructies in zee blootgesteld aan vorst.

• XA: chemische aantasting (Aggressive)

  • XA1 (zwak agressief): bedrijfsvloeren in de zuivelindustrie.
  • XA2 (matig agressief): beton in de glastuinbouw; calamiteitenbakken in de chemische industrie; vloeistofdicht beton.
  • XA3 (sterk agressief): rioleringssystemen.

Relatie met betonsamenstelling

• Er is niet steeds slechts één milieuklasse maatgevend voor de samenstelling van beton voor een bouwdeel.
• De constructeur bepaalt het aantastingsmechanisme; op basis daarvan worden eisen voor betonsamenstelling en bescherming gekozen.