U-waarde
De U-waarde is de warmtedoorgangscoëfficiënt van een constructie, uitgedrukt in W/m²K.
Betekenis
De U-waarde geeft de hoeveelheid warmte aan die per seconde door een constructie stroomt per vierkante meter en per graad temperatuurverschil tussen beide zijden, uitgedrukt in W/m²K (1 Watt = 1 Joule/s). De term was vroeger ook bekend als k-waarde. De U-waarde is de omgekeerde waarde van de R-waarde: U = 1 / Rtotaal.
Toepassing
De U-waarde wordt vooral gebruikt bij transparante delen van de gebouwschil en bij producten met glas of dunne materiaallagen.
- Bepalen van warmteverlies door ramen, deuren en kozijnen (glas en kozijn).
- Specificeren en vergelijken van beglazing: Ug (Ugl) voor glas, Ufr voor het kozijn, Uw voor raam(glas+frame).
- Berekenen van een gemiddelde U-waarde van alle ramen, deuren en kozijnen (Ugemiddeld) met behulp van oppervlaktes en individuele Un-waarden.
- Onderscheiden van dichte en transparante delen van de gebouwschil; voor dichte delen wordt meestal met Rc/R-waarde gewerkt.
Aandachtspunten
- Rtotaal is de som van de weerstanden van materiaallagen, de overgangsweerstanden binnen en buiten en eventuele spouwweerstanden; U = 1 / Rtotaal.
- Voor een homogeen materiaal geldt U = λ / d, waarbij λ de warmtegeleidingscoëfficiënt [W/m.K] is en d de dikte [m].
- Een goed geïsoleerde constructie heeft een zo hoog mogelijke Rtotaal en dus een zo laag mogelijke U-waarde.
- Bij ramen en deuren voorkomt men verwarring tussen thermische en akoestische notaties: de R behorend bij Uw wordt bij voorkeur Rtotaal of Rraam genoemd, niet Rw (Rw betreft geluidsreductie).
- Un en An voor ramen, deuren en kozijnen worden bepaald volgens NTA 8800 bij het berekenen van gemiddelde U-waarden.
Eisen / regelgeving
- De bepaling van Un (warmtedoorgangscoëfficiënt) en An (geprojecteerd oppervlak) voor ramen, deuren en kozijnen verwijst naar NTA 8800.
Notatie en veelvoorkomende termen
- Ufr: U-waarde van het kozijn (frame).
- Ug of Ugl: U-waarde van het glas (beglazing).
- Uw: U-waarde van het raam als geheel (frame en glas).
- Ugemiddeld: gewogen gemiddelde van de U-waardes van alle ramen, deuren en kozijnen in een bouwwerk, berekend met Un en An en het totale oppervlak At.
Verschil met R-waarde
- De U-waarde is de warmtedoorgangscoëfficiënt (W/m²K) en is het reciproke van de R-waarde, die de warmteweerstand aangeeft (m²K/W). In de praktijk gebruikt men vaak de R-waarde voor dichte constructies (muren, vloeren, daken) en de U-waarde voor transparante delen (ramen, deuren, kozijnen).