Nieuwe Haagse School

Betekenis

De Nieuwe Haagse School is een bouwstijl uit het interbellum die kenmerken van Frank Lloyd Wright (horizontale lijnen, overstekken), de Amsterdamse School (baksteen, massieve vormen) en De Stijl (kubistische elementen) samenbrengt. De stijl zoekt naar eenheid in gevelbeeld en aandacht voor zowel exterieur als interieur, waarbij soms sprake is van een Gesamtkunstwerk.

Toepassing

De Nieuwe Haagse School komt voor in woningbouw en stedelijke ensembles.

• Luxe woningen met hellende daken in villawijken
• Luxe, degelijke woonblokken met menselijke schaal
• Woonhotels met appartementen en gemeenschappelijke voorzieningen
• Portiekwoningen (meestal circa drie bouwlagen)
• Interieurs en meubelontwerp binnen complete ontwerpen

Aandachtspunten

• Strakke bakstenen gevels en detaillering bepalen het uiterlijk.
• Horizontale elementen (betonnen gevelbanden, overstekken, luifels) geven samenhang.
• Verticale uitsteeksels (erkers, schoorstenen) zorgen voor hoogteaccenten.
• Gebruik van grote ramen, soms met stalen kozijnen.
• Integratie van buitenruimten (tuinmuren, terrassen, pergola's) als overgang tussen binnen en buiten.

Kenmerken

• Strakke vormgeving in baksteen, later vaak wit-gepleisterd.
• Vooral horizontale lijnen: betonnen gevelbanden, platte daken, opvallende dakranden, luifels, lateien en waterslagen.
• Duidelijke verticale uitstekende vormen: meerverdiepings-erkers, hoogteverschillen in bouwmassa, verticale geleding en relatief grote schoorstenen.
• Overstekende daken in variërende afmetingen.
• Grote ramen en soms stalen kozijnen.
• Gemetselde tuinmuren, bloembakken, pergola's en terrassen.
• Aandacht voor detail en luxe: verdiepte voegen, betonnen luifels, kleurkeuzes (wit en groen), en gedetailleerde voordeurafwerking.
• Vrijheid in vormen en compositie: asymmetrie, vrije groepering van ruimten rond een centrale hal, variatie tussen hellende en platte daken.
• Grote woonblokken ontworpen als één samenhangend gevelbeeld.

Typen gebouwen

• Luxe villa's en buitenhuizen met hellende daken.
• Grote woonblokken en flats met strakke gevels en open ruimten.
• Woonhotels: woongebouwen met appartementen en een restaurant, bedoeld om huishoudelijke diensten te verminderen.
• Portiekwoningen: meerlaagse, goed verlichte woningen met gemeenschappelijke toegang.

Architecten en voorbeelden

Voornaamste ontwerpers en herkenbare projecten genoemd bij de Nieuwe Haagse School:

• Co Brandes: Parkflat Marlot, Den Haag (1929)
• Jan Wils: Klimopstraat, Den Haag (1919–1922)
• Hendrik Wouda: Villa De Luifel, Wassenaar (1920 / 1923 in vermeldingen)
• Willem Verschoor en Cornelis Rutten: Huize Boschzicht (1918)
• Dirk Roosenburg: Huize Windekind / Villa Windekind (1927)
• Jacobus Johan Hellendoorn: villa's aan de Marlotlaan en portiekwoningen aan de Valkenboschkade, Den Haag
• Hendrik Petrus Berlage: Kunstmuseum Den Haag / Gemeentemuseum Den Haag (1919)
• Willem Dudok: Raadhuis Hilversum (1928) en werken in de Cité internationale (1928)

Daarnaast werden Bernhard Bijvoet, Jan Duiker, Jan Greve, Jo Limburg, Frans Lourijsen, Henk Wegerif, Cor van Eesteren en Jan Buijs met de stijl geassocieerd. Papaverhof en Marlot worden genoemd als beeldbepalende stedelijke ensembles van het interbellum.