Onderhoud

Betekenis

Onderhoud vertraagt veroudering van een gebouw en behoudt de technische prestaties van individuele onderdelen. Omdat materialen verschillende natuurlijke levensduur hebben, beperkt onderhoud het verval van elementen met uiteenlopende eigenschappen, zoals hout en metselwerk.

Toepassing

Onderhoud omvat de werkzaamheden die nodig zijn om functie en prestaties te behouden, onder meer:

• Schilderwerk binnen en buiten (hout, metaal, beton)
• Installaties zoals cv, ventilatie en liften
• Elektrische leidingen
• Dakherstel, dakgoten en hemelwaterafvoer
• Hang- en sluitwerk en schoorsteenvegen
• Riolering en reparaties aan hout, beton, metselwerk en voegwerk
• Behandelen van vochtdoorlatende muren
• Tuin en schuur
• Woningkeuringen ter vaststelling van gebreken, achterstallig onderhoud en indicatie van herstelkosten

Aandachtspunten

• Materialen verouderen met verschillende snelheden; onderhoud moet op die verschillen inspelen.
• Onderhoud kan reactief gebeuren (klachten- of correctief onderhoud) of planmatig (preventief/periodiek) op basis van inspecties en onderhoudsprognoses.
• Voor planmatig onderhoud wordt vaak een meerjarenonderhoudsplanning (MJOP of MOP) opgesteld.
• Redundantie (extra apparaten of systemen) vermindert risico’s wanneer onderdelen uit onderhoud zijn.
• Investeringen in sensoren en dataverwerking zijn nodig voor conditiegestuurde of predictive onderhoudsstrategieën; terugverdientijd moet beoordeeld worden.
• IoT-oplossingen bieden onderhoudsmogelijkheden op afstand, maar brengen ook risico’s met zich mee.
• Drones kunnen inspecties vereenvoudigen (visueel en thermografisch) in specifieke situaties.
• 3D-printing vergemakkelijkt en versnelt vervangen van onderdelen en kan voorraadbehoeften verkleinen.
• Kunstmatige intelligentie wordt nog beperkt toegepast, bijvoorbeeld bij smart building beheer en predictive maintenance.
• Onderhoud op basis van deze technologische ontwikkelingen wordt vaak aangeduid als smart maintenance.
• Onderhoud maakt onderdeel uit van het LOD 500-niveau.

Soorten onderhoud

• Predictive onderhoud: voorspelbaar onderhoud op basis van sensortechnologie en automatische metingen.
• Preventief onderhoud: periodiek onderhoud volgens planning en inspectierapporten.
• Correctief onderhoud: reageren wanneer onderhoud noodzakelijk is (klachtenonderhoud).
• Functioneel onderhoud: aanpassingen door veranderende wetgeving of maatschappelijke eisen; bij omvangrijke aanpassingen kan dit overgaan in renovatie met een nieuwe ontwerpcyclus.

Redundantie

Redundantie betekent dat er meer objecten aanwezig zijn dan strikt noodzakelijk, zodat bij defect of onderhoud één element kan worden uitgeschakeld zonder verlies van functie. Dit kan hogere investeringskosten rechtvaardigen vanwege de gevolgen van uitval.

Onderhoudsplanning

Planmatig onderhoud omvat inspectie, het opstellen van een meerjarenonderhoudsprognose en het periodiek uitvoeren van werkzaamheden. Voorbeelden zijn MJOP’s voor schilderwerk en andere terugkerende taken.