Opstand

Betekenis

Opstand verwijst algemeen naar iets dat boven de omgeving uitsteekt, zoals bij een plat dak of douchebak; de term wordt ook gebruikt voor de hoogte van zulke opstaande randen. Daarnaast heeft opstand meerdere andere betekenissen: alles wat boven het maaiveld staat, het aanzicht (verticale projectie) van een object, een verhoging of planchet bij meubilair, en specifieke begrippen bij trappen.

Toepassing

Opstand komt voor in uiteenlopende bouwkundige en ontwerpsituaties.

• Als opstaande rand bij platte daken of douchebakken.
• Als aanduiding van hoogte van dakranden (opstandhoogte).
• Als benaming voor het deel van een gebouw dat boven maaiveld uitsteekt.
• Als term voor het verticale aanzicht (opstand) in tekeningen.
• Als verhoogd planchet bij wastafels of lage kasten.
• In trapontwerp: als verdiepingshoogte of als verschil tussen sparing en footprint ("opstand op dek").

Aandachtspunten

• Term wordt niet vaak gebruikt; betekenis hangt van context af.
• "Opstand" kan specifiek "opstandhoogte" betekenen bij dakranden.
• Als aanzicht is een opstand een plat vlak zonder perspectief of verdwijnpunten.
• Bij trappen bestaat zowel de betekenis van verdiepingshoogte als de technische betekenis van "opstand op dek" (verschil tussen sparing en footprint).

Veelvoorkomende betekenissen

• Opstaande rand: een rand die boven de omliggende oppervlakte uitsteekt (bijvoorbeeld dak- of doucheranden).
• Gebouwdeel boven maaiveld: alles wat overeind staat boven het maaiveld (zie ook opgaand-werk).
• Aanzicht / projectie: een verticaal aanzicht van een object zonder perspectief (vertical elevation).
• Verhoging bij meubilair: een planchet of verhoogd randje bij een wastafel of kastje ("opstandje").
• Trap: verdiepingshoogte: de afstand tussen de bovenkant van de vloer van de ene bouwlaag en die van de volgende.
• Trap: opstand op dek: het verschil in lengte tussen de sparing in de verdiepingvloer en de footprint van de trap.

Verschil met opgaand-werk

• De opstand van een gebouw betreft alles wat boven het maaiveld staat; opgaand-werk wordt als verwant aangeduid voor bouwwerken boven de grond.