Overname

Betekenis

Een overname is het opkopen van een bedrijf door een ander bedrijf, vaak na overleg met het over te nemen bedrijf (vriendelijke overname) of via het geleidelijk verwerven van veel aandelen onder verschillende namen (vijandige overname). Doel is doorgaans het vergroten van marktpositie, diversificatie of het versnellen van groei die autonoom onvoldoende is.

Toepassing

Overnames worden ingezet om de positie of capaciteit van een bedrijf uit te breiden.

• Concurrentie verminderen: overname van een gelijksoortig bedrijf in dezelfde markt.
• Marktuitbreiding: overname van een bedrijf met verwante producten of diensten.
• Product- en marktdiversificatie: overname van een bedrijf met zeer verschillende producten of diensten.
• Tijdelijke overname door equity-fondsen: aankoop met het doel na verloop van tijd (bijvoorbeeld na één à vijf jaar) met winst te verkopen.
• Fusie (speciale vorm): samengaan met gesloten beurs wanneer beide bedrijven ongeveer gelijk van omvang zijn.

Aandachtspunten

• Terugverdienen van kosten: de overnamekosten moeten op de één of andere manier worden terugverdiend, vaak door gedeeltelijke integratie en het schrappen van staffuncties.
• Personeel: kostenreductie leidt vaak tot vermindering van arbeidsplaatsen (bijvoorbeeld circa 10%).
• Financiële risico's: extreem hoge overnamebedragen kunnen het opkopende bedrijf in moeilijkheden brengen.
• Fiscale gevolgen: onder bepaalde omstandigheden kunnen overnamekosten van de winst worden afgetrokken.
• Marktrisico: klanten stappen niet automatisch over; succes hangt af van de beschikbaarheid van alternatieven en de klantgerichtheid van het nieuwe moederbedrijf.

Aspecten

• Investeringen: het overgenomen bedrijf kan door financiële injecties van de nieuwe moeder meer investeren.
• Bereik: de grotere markt van het moederbedrijf kan leiden tot meer klanten voor het overgenomen bedrijf.
• Interne afzet: verkoop van producten of diensten tussen bedrijfsonderdelen houdt winst binnen de moedergroep.
• Vervolg na overname: mogelijke uitkomsten zijn volledige integratie, naamsverandering en het opheffen van standplaatsen (mono-branding), of behoud van zelfstandige werking binnen de moedergroep.
• Voorbeeld van risico: een zeer grote overname kan leiden tot verlies bij de overnemer (voorbeeld uit de sector: TomTom leed verlies door de overname van TeleAtlas voor meer dan 1,5 miljard euro).