R-zin
R-zinnen zijn waarschuwingszinnen op verpakking en etikettering die waarschuwen voor risico's of gevaren van een product.
Betekenis
R-zinnen (Risk, risico) zijn korte waarschuwingszinnen die aangeven welk mogelijk gevaar een product vormt. Ze worden volgens Europese richtlijnen op verpakkingen, etiketten en in productbeschrijvingen geplaatst om te waarschuwen voor de risico's bij toepassing van het product.
Toepassing
R-zinnen verschijnen op producten en bijbehorende documentatie.
- Op verpakkingen en etiketten.
- In de beschrijvingen van producten.
- Bij gecombineerde risico's: meerdere R-zinnen achter elkaar in numerieke volgorde vermelden (bijv. R 11-38-51/53-65-67).
Aandachtspunten
- Vermelden van meerdere risico's: geef codes in numerieke volgorde en combineer waar nodig met '-' en '/' (bv. R 14/15 of R 15/29).
- Onderscheid maken tussen gevarenaanduiding en veiligheidsinstructies: R-zinnen geven het gevaar aan; S-zinnen geven de veiligheidsregels.
- Dekking van gevaren: R-zinnen omvatten uiteenlopende risico's zoals ontploffing, brandbaarheid, giftigheid, irriterende en corrosieve effecten, cumulatieve en onherstelbare effecten.
- Gebruik de exacte code(s) die bij het productgevaar horen om onduidelijkheid te vermijden.
Codering
- Elke R-zin bestaat uit een code (bijv. R 11) en een korte tekstuele omschrijving van het risico.
- Codes kunnen gecombineerd worden met koppelteken of schuine streep om meerdere of samengestelde risico's aan te geven (bv. R 11-38-51/53-65-67; R 14/15).
Voorbeelden van R-zinnen
- R 1: In droge toestand ontplofbaar.
- R 11: Licht ontvlambaar.
- R 14: Reageert heftig met water.
- R 20: Schadelijk bij inademing.
- R 23: Giftig bij inademing.
- R 34: Veroorzaakt brandwonden.
- R 38: Irriterend voor de huid.
- R 39: Gevaar voor ernstige onherstelbare effecten.
Verschil met s-zin
- R-zin: geeft het (mogelijke) gevaar of risico van een product aan.
- S-zin: formuleert veiligheidsmaatregelen en voorschriften die gevolgd moeten worden om die risico's te beperken.