Rei, reilat

Een rei (reilat) is een rechte lat die gebruikt wordt om vloeren, wanden of hout vlak te egaliseren en te controleren.

Betekenis

Een rei is een rechte, stevige en lichte lat die dienstdoet als hulpmiddel bij het egaliseren van bouwoppervlakken en bij het controleren of hout vlak geschaafd is. Rei's bestaan in handmatige uitvoeringen van hout of aluminium en in mechanische uitvoeringen die materie doorgaans door trillen en rijden meteen gladstrijken.

Toepassing

Een rei wordt in verschillende werkzaamheden gebruikt.

  • Egaliseren van vloeren en wanden bij bijvoorbeeld zand‑cement dekvloeren en pleisterwerk.
  • Controle van vlakheid bij timmerwerk door twee korte reilatjes van 30–50 cm te gebruiken.
  • Afwerken van grote oppervlakken met een mechanische reilat of robot‑rei.
  • Afreien van plafonds met een hoekvormige bakrei die overtollige specie opvangt.
  • Bij stucwerk wordt werken met een rei aangeduid als "onder de rei".

Aandachtspunten

  • Gebruik een rei die recht, stevig en licht van gewicht is; hout en aluminium zijn gangbare materialen.
  • Voor controle van geschaafd hout plaatst men twee reilatjes van 30–50 cm en kijkt men vanaf één kant over de latjes.
  • Sinds 2015 is bij het vervaardigen van zandcement dekvloeren (geen gietvloeren) het gebruik van een mechanische reilat (elektrische reilat, afreilat, afwerkspaan, trilbalk) of een robot‑rei verplicht omwille van arbeidsomstandigheden.
  • Voor plafonds kan een bakrei overtollige specie opvangen; mechanische reilat‑systemen bewegen zich vaak over wieltjes en rails en werken met trillingen om direct glad te strijken.
  • Mechanische reilat‑apparatuur kan elektrisch of op benzine voorkomen; voorbeeldkenmerken zijn een werkbreedte van circa 2 m, een steel verlengbaar tot circa 4,5 m en trillingsfrequenties rond 11.000/min bij 230 V.

Materialen / uitvoeringsvormen

  • Handreien: doorgaans houten of aluminium latten; ook gebruikt als timmermansliniaal.
  • Kleine reilatjes: 30–50 cm, ook aangeduid als scheeltelatten of scheluwtelatten voor vlakheidscontrole van planken.
  • Mechanische reilat: elektrische afreilat, afwerkspaan, trilbalk of robot‑rei; beschikbaar in elektrische en benzine‑uitvoeringen.
  • Bakrei: hoekvormige rei voor afreien van plafonds en opvang van overtollige specie.

Werking / principe

  • Handrei: functioneert als rechte referentielijn om hoogten en vlakheid visueel en meetkundig te vergelijken.
  • Mechanische reilat: beweegt zich over rails of wieltjes en combineert beweging met trillingen om vers aangebrachte specie meteen glad en egaal af te werken.

Terminologie en herkomst

  • Werkzaamheden met een rei in het stucwerk worden "onder de rei" genoemd.
  • De termen rei en raai stammen etymologisch uit het Oudfranse reie/roie en het Middeleeuws‑Latijn rigam, met wortels in het Gallische rica.

Gerelateerde termen

Afreien

Ook interessant

Balkenvloer Een balkenvloer is ofwel een houten vloer gedragen door balken, of een prefab betonnen systeemvloer opgebouwd uit balken. Balkkop De balkkop is het deel van een vloer- of dakbalk dat in de muur steekt of op een andere balk rust. Balklaag Een balklaag is het geheel van horizontale balken die een vloer ondersteunen. Balklaag enkelvoudig Een enkelvoudige balklaag is een reeks evenwijdig aangebrachte balken die van muur tot muur een vloer dragen.