Balkenvloer

Betekenis

Een balkenvloer is een vloerconstructie waarbij de draagfunctie door balken wordt verzorgd; de term heeft twee hoofd betekenissen. In de klassieke betekenis is het een houten vloer die gedragen wordt door balken die zich onder de vloer bevinden. In de bouwtechnische betekenis kan het ook een systeemvloer zijn die bestaat uit prefab betonnen balken die tegen elkaar gelegd worden, vergelijkbaar met een kanaalplaatvloer. Bij een balkenzoldering bevinden de balken zich aan de onderzijde van het dak.

Toepassing

Een balkenvloer wordt toegepast als draagvloer in verschillende bouwsituaties.

• Als houten verdiepingsvloer gedragen door houten balken.
• Als zolderconstructie waarbij balken de dakvloer dragen (balkenzoldering).
• Als prefab betonnen systeemvloer opgebouwd uit tegen elkaar gelegde betonnen balken.
• Als alternatief voor andere prefab vloersystemen zoals kanaalplaat- of breedplaatvloeren.

Aandachtspunten

• Onderscheid maken tussen de twee betekenissen (houten balkenvloer versus prefab betonnen balkenvloer) bij projectdocumentatie en uitvoering.
• Bij verbouwingen en uitgravingen kan de balkenvloer verwijderd of aangepast worden.
• Historische betonnen systeemvloeren kennen specifieke constructieve uitvoeringen en bij sommige types ook duurzaamheidproblemen (bijv. roest van wapening bij Kwaaitaal-vloeren).
• Prefab-varianten kunnen bijzondere eigenschappen hebben, zoals een spijkerbaar bovenlaagdeel (Femu-balken) of ingebouwde lichtgewicht-elementen (Monotub DD).

Historische uitvoeringen

Verschillende historische typen van gewapend betonnen balkenvloeren zijn beschreven:

• Siegwart-vloer: naar Hans Siegwart (Luzern, ca. 1900); geproduceerd in Nederland door fa. Huygen en Wessel (Rotterdam) en Kloos & Van Limburg (Krimpen aan den IJssel).
• Visintini-vloer: tralieligger van gewapend beton; Visintini-balken als onderslagbalken en daarop naast elkaar liggende Visintini-balken (F. Visintini, Wenen, 1902).
• Normaalbeton-vloer: I-balk van gewapend beton; types normaalprofiel (NP) en woningprofiel (WP) van A.M. Stam, Betonwerk Noord-Holland, Wormerveer, 1912.
• Norma-vloer.
• Arkel-plaatvloer.
• Dhavé-vloer en Zorés-vloer (1920).
• Oosthoek-vloer: T-balken van gewapend beton; N.V. Oosthoek, Alphen aan den Rijn, 1941.
• Femu-balken: met een spijkerbaar deel aan de bovenkant; N.V. Beton- & Platenfabriek (voorheen gebr. Mynlieff), Nijmegen, 1948.
• Kwaaitaal-vloer: betonnen systeemvloer waarbij een versneller in de specie na verloop van tijd voor roest van het wapeningsstaal zorgde (betonrot); fa. Kwaaitaal, Rotterdam en Zevenbergen (ca. 1948?).
• BBB-vloer: lijken op Kwaaitaal-vloeren; N.V. Bredasche Beton en Aanneming Bedrijf, 1941.
• Monotub DD: buizen van waterdicht karton om het gewicht van de vloer te verminderen; fa. Van Antwerpen Cartonnage, Zwijndrecht, 1966.

Verschil met andere systeemvloeren

• Kanaalplaatvloer: een prefab betonnen vloer met ingebouwde kanalen; een betonnen balkenvloer bestaat uit tegen elkaar gelegde balken en is verwant aan kanaalplaatvloeren.
• Breedplaatvloer, broodjesvloer, ribcassettevloer: balkenvloeren behoren tot dezelfde categorie van prefab of systeemvloeren en worden in vergelijkingen met deze vloertypen genoemd.
• Holle-bouwsteen-vloer en plaatvloer: historische alternatieven of vergelijkbare oplossingen bij oudere constructies.