Riool

Betekenis

Een riool is een meestal ondergronds kanaal of buizenstelsel waarmee vuil water en hemelwater wordt ingezameld en naar een zuiveringsinstallatie wordt getransporteerd. Het systeem is bedoeld voor huishoudelijk afvalwater en kan zowel gemengd als gescheiden aangelegd zijn.

Toepassing

Het riool dient voor de inzameling en afvoer van verontreinigd huishoudelijk water en hemelwater.

• Afvoeren van menselijke vaste ontlasting, urine en wc-papier.
• Afvoeren van huishoudelijk afvalwater (douche, bad, wasmachine, vaatwasser, spoelwater, overloop cv-ketel, enz.).
• Afvoeren van bedrijfsmatig afvalwater dat als huishoudelijk afval wordt beschouwd.
• Afvoeren van water van bemaling en van hemelwater (afgevoerd apart of samen met vuil water).
• Transporteren van afvalwater naar een RioolWaterZuiveringsInrichting (RWZI) of AfvalWaterZuiveringsInstallatie.

Aandachtspunten

• Beperkingen tot huishoudelijk afval: alleen verontreiniging zoals beschreven mag in het riool.
• Keuze tussen gemengd en gescheiden stelsel bepaalt of hemelwater apart naar oppervlaktewater kan worden geloosd.
• Vrijeval is de voorkeur bij gelijkmatig terrein en geconcentreerde bewoning vanwege eenvoudige doorstroming.
• Mechanische riolering met persleiding is nodig waar vrije val niet mogelijk is, bijvoorbeeld bij kruisingen onder waterlopen.
• Ontstoppingsstukken en scheiding van particulier en gemeentelijk deel zijn relevant voor onderhoud en aansprakelijkheid.

Werking / principe

• Vrijevalriolering: rioolwater stroomt met een klein afschot naar het laagste punt; na een afstand kan een pomp het water verder naar de zuivering brengen. Ongeveer driekwart van de rioleringkilometers in Nederland is vrijeval.
• Mechanische riolering: kort deel in vrije val tot een pompput; vanuit de pompput wordt afvalwater via een smalle, onder druk staande persleiding naar de zuiveringsinstallatie gevoerd. Persleidingen worden ook toegepast wanneer het riool onder een rivier of dergelijke doorgang moet.

Stelsels

• Gemengd rioolstelsel: afvalwater en hemelwater worden vanaf de woning gemengd afgevoerd; bij hevige regenval kan een overstort ongezuiverd lozen naar oppervlaktewater.
• Gescheiden rioolstelsel: afvalwater en hemelwater worden gescheiden afgevoerd zodat relatief schoon hemelwater direct naar oppervlaktewater kan worden geleid.

Materialen / uitvoeringsvormen

• Huisaansluitingen en het deel van de riolering bij woningen en bedrijven zijn meestal uitgevoerd in pvc.
• Het hoofdriool bestaat veelal uit betonnen buizen of gresbuizen.

Eisen / regelgeving

• Bij de zuivering van afvalwater geldt dat het droge stofgehalte officieel onder de 15% moet zijn.

Begrippen bij vrijevalriolering

• Huisaansluiting: leiding tussen woning of bedrijf en het gemeentelijk hoofdriool; het vrijevalriool begint feitelijk hier.
• Gemeentelijk hoofdriool: deel van de riolering in gemeentelijk eigendom en beheer voor inzameling en transport.
• Ontstoppingsstuk: punt, gelegen op of binnen 0,5 meter van de eigendomsgrens, waar het particuliere deel overgaat in het gemeentelijke deel; vanaf dit punt kan een verstopping worden verholpen.
• Particulier deel huisaansluiting: binnen kadastrale eigendomsgrenzen gelegen binnen- en buitenriolering tot aan het ontstoppingsstuk of erfgrens.
• Gemeentelijk deel huisaansluiting: riool en voorzieningen tussen het gemeentelijk hoofdriool en het ontstoppingsstuk of erfgrens.