Roloplegging

Betekenis

Een roloplegging is een vorm van vrije oplegging waarbij een ligger op een rollend oppervlak rust, uitgevoerd als een scharnier op een wagentje. Hierdoor kan de ligger langs het opleggingsvlak bewegen en worden temperatuur- of zettingsgeïnduceerde lengteveranderingen opgevangen.

Toepassing

Rolopleggingen worden toegepast waar aanzienlijke lengteveranderingen van constructiedelen moeten worden toegestaan.

• Bij omvangrijke constructies zoals bruggen om het rijdek binnen grenzen vrij te laten bewegen.
• Op één van de steunpunten van een ligger wanneer het andere steunpunt vast wordt bevestigd.
• Minder geschikt voor gebruik in gebouwen; daar komen rolopleggingen zelden voor.

Aandachtspunten

• Leveren één onbekende reactiekracht die loodrecht staat op het roloppervlak; de stand van het roloppervlak bepaalt de werklijn van die kracht.
• Als het roloppervlak niet horizontaal is, geldt een schuine reactiekracht die in een horizontale en een verticale component ontbonden kan worden (FA → VA en HA).
• Kunnen een balk of vloer niet horizontaal ondersteunen; het ondersteunende kolom- of wandgedeelte moet dan ingeklemd worden.
• Een roloplegging functioneert als een scharnieroplegging op een wagentje en vormt dus een vrije oplegging.

Werking / principe

De ligger rust op een rollend element zodat beweging langs het oppervlak mogelijk is; de resulterende reactiekracht staat altijd loodrecht op dat oppervlak. Daardoor wordt beweging in de lengterichting niet tegengehouden, terwijl verticale steunwel blijft bestaan. Voor de volledige structurele stabiliteit moet elders in de constructie voldoende horizontale en rotatiebeperkende ondersteuning aanwezig zijn.

Soorten / vergelijking

• Roloplegging: vrije oplegging op een wagentje, laat lengteveranderingen toe.
• Scharnieroplegging: draaipunt dat rotatie toelaat maar geen verschuiving over het oppervlak.
• Inklemming: vastliggende verbinding die geen beweging of rotatie toelaat.