Schimmel

Betekenis

Schimmels (zwammen) zijn micro-organismen die in gebouwen groeien wanneer oppervlakken of bouwdelen langdurig vochtig zijn. Zij kunnen gezondheidsklachten veroorzaken zoals keelpijn, niezen, hoesten, verstopte neus, piepende ademhaling en benauwdheid; bij mensen met allergieën, astma of andere longziekten kunnen de klachten ernstiger zijn.

Toepassing

Schimmels komen voor in woningen en gebouwen waar bouwdelen vochtig raken.

• Op binnenmuren en in hoeken van kamers.
• Onder vloerkledij of vloerbedekking wanneer de ondergrond vochtig is.
• In houtwerk, wat kan leiden tot houtrot.
• In ruimten met onvoldoende of geblokkeerde ventilatie.

Aandachtspunten

• Niet laten verwijderen door personen met allergieën; gebruik een toegestane schimmelverwijderaar.
• Laat vochtig materiaal goed drogen en verwijder bedekkingen (bijvoorbeeld vloerbedekking) indien de schimmel zich daaronder bevindt.
• Ventileer goed bij gebruik van chemische middelen; chloorhoudende middelen kunnen chloorgas vormen en alleen op kleurechte ondergronden gebruikt worden.
• Controleer bouwkundige oorzaken en repareer lekkages, gaten of scheuren die vochtinslag veroorzaken.

Oorzaken

Schimmelgroei is meestal het gevolg van vochtproblemen, vaak samen met slechte ventilatie. Mogelijke oorzaken zijn onder meer:

• onvoldoende ventilatie of geblokkeerde ventilatieopeningen.
• doorslaand vocht, bijvoorbeeld bij slecht voegwerk, geringe of ontbrekende luchtspouw of nat geworden isolatie.
• optrekkend vocht (opstijgend vocht) door capillaire werking bij afwezigheid van een trasraam of door hygroscopische zouten.
• condensatie, onder meer door koudebruggen of te hoge grondwaterstand.
• bouwvocht dat niet door ventilatie is verwijderd.
• gaten en scheuren in gevels.
• lekkende goten, daken, leidingen of rioleringen.

Verwijderen / bestrijden van schimmels

• Verwijder kleine hoeveelheden schimmel op muren met een schimmelverwijderaar of een oplossing van bleekwater van circa 40–50 gram per liter.
• Gebruik chloorhoudende middelen alleen op kleurechte ondergronden en slechts kort, en ventileer goed na aanbrengen.
• Bij gebruik van een meer geconcentreerde bleekoplossing (bijv. gelijke delen chloor en water) de oplossing na enkele uren afspoelen.
• Schimmel kan vaak ook verwijderd worden met een doek gedrenkt in ammonia.
• Bij schimmel onder vloerbedekking eerst de bedekking verwijderen zodat de ondergrond kan drogen en gereinigd worden.
• Bij houtrot het aangetaste hout ruim verwijderen (ook een deel van het omringende niet-aangetaste hout), het resterende hout behandelen met houtrotstop en het gat vullen met houtrotvuller; bij echte grote gaten eerst een stuk hardhout vastzetten en daarna opvullen.
• Specialiseerde bedrijven kunnen inspectie en bestrijding uitvoeren.

Inspectie

Inspectie op houtaantastende schimmels, insecten en vocht kan uitgevoerd worden door een gespecialiseerd bureau.

Voorkómen / tegengaan van schimmels

• Voorkomen dat een bouwdeel nat kan worden; repareer lekkages en sluit gaten of scheuren.
• Laat natte bouwdelen na onderzoek goed drogen; bouwvocht kan lang in beton en metselwerk aanwezig blijven, zeker indien afgedekt met kunststof of geglazuurde tegels.
• Zorg voor voldoende en bij voorkeur langdurige of permanente lichte ventilatie, met extra aandacht voor hoeken van kamers.
• Beperk vocht en waterdamp in huis (korter douchen, kookvocht afvoeren via een afzuiginrichting).
• Verwarmen zodat vochtige lucht kan verdwijnen via ventilatie (warme lucht kan meer waterdamp bevatten maar moet afgevoerd worden).
• Controleer praktische ventilatieaspecten, bijvoorbeeld:
  • wordt zelden een schuifje in het raam opengezet?
  • staat de verwarming te hoog afgesteld waardoor meer waterdamp wordt geproduceerd die op koude oppervlakken condenseert?
  • is de mechanische afvoer geheel buiten werking?
  • vindt de afvoer van mechanische ventilatie plaats via klepraampjes die gesloten blijven?
  • wordt kookvocht of damp vanuit keuken of badkamer voldoende afgevoerd?