Schoorstand

Betekenis

Schoorstand is de opzettelijk aangebrachte schuine stand van een constructie-element, bijvoorbeeld een heipaal, ten opzichte van de verticaal of het horizontale maaiveld. Een paal met een dergelijke schuine plaatsing wordt een schoorpaal genoemd en dient om krachten anders te geleiden dan bij verticale palen.

Toepassing

Schoorstand wordt toegepast wanneer ook horizontale krachten op de constructie of fundering kunnen optreden.

• Beschermen tegen horizontale belasting bij landhoofden, kades, pijlers van bruggen en viaducten.
• Combineren met verticale palen om zowel horizontale als verticale lasten naar de ondergrond af te voeren.
• Plaatsen van palen in een poer onder een geringe helling om poerafmetingen te beperken.

Afmetingen / verhouding

De schoorstand wordt doorgaans uitgedrukt als een verhouding (loodrecht: opzij).

• Voorbeeld: 5:1 ("vijf op één") betekent vijf naar beneden en één opzij (ongeveer 10° met de verticaal).
• Veel voorkomende verhouding: 3:1 (ongeveer 20° met de verticaal).
• Een verhouding van 1:1 correspondeert met 45° en wordt toegepast bij trekpalen met groutanker.
• Let op verwarring: voor hellingen wordt soms de notatie 1:5 ("één op vijf") gebruikt; bij schoorpalen komt soms foutief 1:3 in plaats van 3:1 voor.

Aandachtspunten

• Controleer en ontwerp de aansluiting tussen de schoorpaal en het fundament extra zorgvuldig; de paal kan bij horizontale belasting uit het fundament breken.
• Houd rekening met momenten en torsie, vooral in zachte grondsoorten (klei, veen) en bij extra bovenbelasting.
• Bewaak afstand en hoek tussen schoorpalen en verticale palen om botsing of excessieve grondverstoring te vermijden.
• Bouwkundige betekenis van de opgegeven verhouding is exact: een ontwerpwaarde zoals 3:1 moet daadwerkelijk 3:1 zijn, niet afgerond.
• Fors schuine schoorstanden (bijv. 3:1) kunnen speciale hei-installatie en ondersteuning vereisen.

Werking / principe

De schuine stand vangt horizontale krachten op door een component van de belasting in de schuine paal op te nemen; de richting van de schuinte staat aan de andere zijde van de richting van de horizontale kracht. Doorgaans is de horizontale belasting op schuin geplaatste palen kleiner dan de verticale belasting op verticale palen.

Termen en verwarring

• Gebruik bij voorkeur niet het woord "scheefstand" voor schoorstand: scheefstand duidt meestal op een onopzettelijke afwijking en kan leiden tot afkeuring van een paal.
• Synoniemen die in gebruik zijn: schuine stand, soms schoorhelling.
• Aanduidingen zoals "schoorstand voorover" en "schoorstand achterover" geven aan of het hoogste punt van de schuine paal zich boven-vóór respectievelijk boven-achter de heimachine bevindt.