Schroefvijzel

Betekenis

Een schroefvijzel is de ronde, schroefvormige constructie van Archimedes die water omhoog "geschroefd" kan worden door in een cilinder te draaien. Dezelfde term wordt ook gebruikt voor een schroefstempel die bij funderingsherstel wordt toegepast.

Toepassing

De term en het toestel komen op verschillende manieren voor:

• Water omhoog brengen als tonmolen of vijzelpomp.
• Energie opwekken in de vorm van een vijzelturbine, als omgekeerde schroef van Archimedes.
• Funderingsherstel waarbij schroefstempels (screw jack) worden ingezet.

Aandachtspunten

• De vijzel draait in een cilinder; door de draaiende beweging wordt water naar boven geduwd.
• De benamingen tonmolen en vijzelpomp verwijzen naar hetzelfde principe van watertransport.
• In vijzelturbine-uitvoering werkt het principe omgekeerd om energie te winnen.
• De term kan dus naar twee verschillende toepassingen verwijzen; de context bepaalt of het om een pomp/turbine of om een schroefstempel voor funderingsherstel gaat.

Werking / principe

• Pompfunctie: door de spiraalvormige schroef in een cilindervormige behuizing te laten draaien, wordt water langs de schroef omhoog gevoerd en uitgestuwd.
• Turbinefunctie: vallend water zet de schroef in beweging en zet daarmee een deel van de waterenergie om in mechanische of elektrische energie.
• Schroefstempel: functioneert als mechanische schroefverbinding of vijzel (screw jack) die in funderingsherstel krachten kan overdragen of posities kan corrigeren.