SMART-methode

Betekenis

De SMART-methode is een hulpmiddel om projectdoelstellingen zodanig te formuleren dat ze concreet, toetsbaar en uitvoerbaar zijn. Daarmee helpt de methode bij het onderbouwen, begrenzen en controleren van wat een project moet opleveren.

Toepassing

SMART wordt toegepast bij het opstellen en bijsturen van projectdoelstellingen.

• Concretiseren van doelen (bijv. X verminderen met minimaal Y procent).
• Formuleren van meetbare acties (bijv. minimaal drie van de bouwmaterialen biobased maken).
• Toewijzen van taken, verantwoordelijkheden en deadlines.
• Afbakenen van het project in de tijd met start- en einddatum.

Aandachtspunten

• Benoem duidelijk wie welke taak uitvoert, met welke deadline en eventuele kosten.
• Controleer of voldoende mensen en managementinbreng beschikbaar zijn; bepaal of inhuur nodig is.
• Evalueer vooraf of doelstellingen realistisch en binnen het project haalbaar zijn; knip grote doelen op in kleinere, haalbare delen.
• Voorkom te hoge eisen die tot mislukking of het ontstaan van onwaarheden kunnen leiden; onrealistische eisen kunnen fraude of omzeiling uitlokken.
• Houd rekening dat niet alle doelstellingen meteen meetbaar zijn; experimentele doelen kunnen later bijstelling of pilottrajecten vereisen.
• Wees alert op misbruik door niet-vaktechnische managers die SMART louter als controle-instrument inzetten.

Opbouw van het acroniem

• Specifiek: geef concreet aan welk doel bereikt moet worden en wat er met het resultaat gebeurt.
• Meetbaar: formuleer concrete, meetbare acties of activiteiten.
• Acceptabel / Aanwijsbaar: wijs verantwoordelijkheden toe, stel deadlines en breng kosten en benodigde middelen in kaart.
• Realistisch: toets of doelstellingen binnen het project haalbaar zijn en verdeel grote doelen in kleinere, behapbare onderdelen.
• Tijdgebonden: bepaal start- en einddatum en begrens doelstellingen in de tijd; houd rekening met mogelijke wijzigingen tijdens het project.

Voordelen

• Vergroot de kans dat een project vooraf redelijk beoordeeld wordt op uitvoerbaarheid.
• Maakt onduidelijkheden en onmogelijkheden vroeg zichtbaar, waardoor eventueel een pilotproject kan worden gestart om voorwaarden en haalbaarheid te toetsen.

Nadelen

• Niet alle doelstellingen zijn onmiddellijk meetbaar; SMART is minder bruikbaar voor sterk experimentele projecten.
• Kan leiden tot overmatige controle en bureaucratie wanneer toegepast door managers zonder vakkennis.
• Wordt soms misbruikt als verplichting of managementtruc, wat tijd, geld en energie kan kosten zonder meerwaarde voor de uitvoering.