Smeedijzer

Betekenis

Smeedijzer is het ijzer dat ontstaat door het smeden van een gesinterde ijzerkoek, gewonnen uit ijzererts in een veldoven. Door het smeden worden verontreinigingen uit de koek verdrongen en daalt het koolstofgehalte, waardoor dit materiaal als voorloper van staal wordt beschouwd.

Toepassing

Smeedijzer diende als basismateriaal voor handmatige smederijwerkzaamheden.

• Fabriceren van gereedschappen.
• Vormen van wapens.
• Vervaardigen van diverse gesmede voorwerpen en onderdelen door de smid.

Aandachtspunten

• Smeden vond plaats nadat een gesinterde ijzerkoek uit de veldoven was gehaald en verwarmd.
• Verontreinigingen zoals zand en slak werden door herhaaldelijk smeden uit de koek verdrongen.
• Smeden gebeurde met een zware hamer, meestal op een hard aambeeld.
• Het proces verlaagde het koolstofgehalte, waardoor het materiaal richting staal evolueerde.
• Aanvankelijk was productie afhankelijk van houtskool en de temperatuur die met die brandstof bereikt kon worden.

Productie / vervaardiging

• Verwarmen van een veldoven met houtskool tot ongeveer 1100–1200 graden Celsius.
• Inbrengen van ijzererts, dat reageert met gassen uit de gloeiende houtskool en een gesinterde ijzerkoek vormt.
• Smeden van de gloeiende ijzerkoek met een grote hamer op een hard aambeeld om slak en zand te verdrijven en de gewenste vorm te verkrijgen.
• Het gesmede resultaat wordt aangeduid als smeedijzer.

Evolutie

• Het proces werd later verbeterd door de introductie van de hoogoven, waarbij blaasbalgen extra zuurstof toevoerden en hogere temperaturen mogelijk maakten.
• Het gebruik van steenkool maakte smeden minder afhankelijk van houtskool en wijzigde de productiewijze richting moderne ijzer- en staalproductie.