Solderen

Betekenis

Solderen is het verbinden van metalen onderdelen door toevoeging van een metaallegering (soldeer of soldeersel) die aan beide metaaldelen hecht. Het soldeer heeft een lager smeltpunt dan de te verbinden metalen en bevat vaak een hars(kern) die het soldeerproces verbetert; de te solderen delen kunnen uit verschillende metalen bestaan.

Toepassing

Solderen wordt toegepast voor het maken van duurzame verbindingen tussen metalen onderdelen.

• Met een soldeerbout, brander of met hetelucht.
• Bij het verbinden van verschillende metalen waar een lager smeltpunt gewenst is.
• Voor fijne elektronica- en loodgieterswerkzaamheden, waarbij verschillende soldeerlegeringen gebruikt worden.
• Bij gebruik van accu-soldeerbouten om zonder snoer te werken.

Aandachtspunten

• Kies een soldeer met een smeltpunt dat lager ligt dan dat van de te verbinden metalen.
• Gebruik soldeer met een hars(kern) om het vloeien en hechten te verbeteren.
• Reinig te solderen delen met een messingspons of vergelijkbaar materiaal; messingspons schuurt fijner dan een metaalspons van ijzerdraad.
• Pas de werktemperatuur aan het type soldeer aan (zacht- versus hardsolderen).
• Onderscheid maken tussen solderen en lassen: bij lassen smelten de basisdelen samen en zijn de temperaturen veel hoger.

Typen soldering en soldeerlegeringen

• Zachtsolderen: gebaseerd op tin (tinsoldeer). Wordt meestal uitgevoerd met een soldeerbout; het smeltpunt ligt onder 450 °C, typisch tussen 200–450 °C. Voor zink en lood bestaat er tinlood; voor koper worden koperhoudende of zilverhoudende tinsolders gebruikt.
• Hardsolderen: legeringen op basis van koper (Cu) en zilver (Ag) die doorgaans een betere verbinding geven; het smeltpunt ligt boven 450 °C (circa 450–900 °C). Voorbeelden van samenstellingen zijn Sn 95,5% Ag 3,8% Cu 0,7%.

Uitvoering

• Verwarmen met soldeerbout, brander of hetelucht tot de juiste temperatuur voor de gekozen legering.
• Reiniging met messingspons voor een goed hechtend oppervlak.
• Gebruik waar passend een soldeerbout op accu voor mobiele of snoerloze toepassingen.

Voorbeelden van samenstellingen

• Sn60Pb40: tin 60%, lood 40% (veelgebruikt tinsoldeer).
• Sn95,5 Ag3,8 Cu0,7: tin 95,5%, zilver 3,8%, koper 0,7%: voorbeeld van een samenstelling met een smeltpunt rond 217 °C.

Etymologie

De term is ontleend aan het Franse souder (metalen voorwerpen aaneenhechten), afkomstig van het Latijnse solidare (vastmaken), afgeleid van solidus (massief, stevig). De oorspronkelijke Nederlandse vorm was souderen.