Kangoeroewoning

Betekenis

Een kangoeroewoning bestaat uit twee zelfstandige wooneenheden (de hoofdwoning en de buidelwoning) die via een gezamenlijke entree of een tussendeur met elkaar verbonden zijn. Beide woningen hebben elk een eigen woonkamer, keuken, badkamer en slaapkamer, zodat zorgbehoevenden zelfstandig kunnen wonen maar toch deel uitmaken van het huishouden van een mantelzorger. Vaak betreft het een speciaal soort 2-onder-1-kapper.

Toepassing

Kangoeroewoningen worden toegepast als woonvorm waarin zorg en zelfstandig wonen gecombineerd worden.

• Bieden van mantelzorg binnen het familieverband (ouderen of zorgbehoevenden wonen dicht bij mantelzorgers).
• Huisvesten van een gehandicapt kind of oudere naast het gezin.
• Vrijmaken van een (grote) gezinswoning wanneer ouders in de bijwoning komen wonen.
• Als alternatief dat opname in een verzorgingshuis kan uitstellen of vervangen.

Aandachtspunten

• Privacy vermindert doordat huishoudens nauw samenwerken en ruimten naast elkaar liggen.
• Continuïteitsproblemen bij overlijden, verhuizen of onenigheid tussen bewoners (financiële consequenties; bij huur kan er een verplichting bestaan om de woning vrij te geven bij beëindiging van de zorgrelatie).
• Toename van druk op mantelzorgers door intensievere zorgverplichtingen.
• Ombouwen van bestaande woningen tot kangoeroewoningen is complex en kostbaar.
• Voorkeur voor twee wooneenheden op hetzelfde niveau vanwege mobiliteitsredenen en de wens veelal de woonkamer op het gelijkvloers te hebben.

Voordelen

• Biedt een uitstekende mogelijkheid tot het verlenen van mantelzorg, waardoor ouderen langer zelfstandig kunnen blijven wonen.
• Helpt het woningtekort te verminderen doordat een vrijgekomen gezinswoning op de woningmarkt komt.
• Vergroot sociale controle en kan eenzaamheid verminderen.
• Waarschijnlijk goedkoper dan opname in een verzorgingshuis of vergelijkbare voorzieningen.

Nadelen

• Verminderde privacy tussen bewoners.
• Mogelijke problemen met continuïteit en juridische/financiële consequenties bij veranderende gezinssituaties.
• Extra belasting voor mantelzorgers.
• Hoge kosten en complexiteit bij het ombouwen van bestaande woningen.
• Voor gemeenten, woningcorporaties en projectontwikkelaars kunnen zich nog onduidelijke vraagstukken en knelpunten voordoen.

Uitvoering

• Typisch bestaat de buidelwoning uit een gelijkvloerse wooneenheid, terwijl de hoofdwoning uit meerdere lagen kan bestaan.
• De twee woningen zijn naast elkaar geplaatst en worden vaak met een tussendeur of een gezamenlijke entree verbonden; soms liggen de wooneenheden boven elkaar.
• Beide eenheden zijn zelfstandig ingericht met eigen sanitaire en kookvoorzieningen, waardoor zelfstandigheid en gezamenlijke toegankelijkheid gecombineerd worden.

Documentatie

• Kangoeroewoningen: Woningen met kansen en beperkingen (Kenniscentrum wonen-zorg).
• Een huis delen: Hoe hou je het leuk? (Marc Pauly, Rijksuniversiteit Groningen).